ظرف شستن کودک | ظرف شستن کدام ویژگی کودکان را تقویت می‌کند؟

ظرف شستن کودک | ظرف شستن کدام ویژگی کودکان را تقویت می‌کند؟

مشارکت کودک در کارهای خانه باعث می‌شود علاوه بر ایجاد مسئولیت، کودک نظم، ترتیب و همکاری کردن را بیاموزد. مهارت‌های مختلفی در او پرورش پیدا کند و برای زندگی مهیا شود. ظرف شستن کودک به ‌همراه والدینش هم‌چون آشپزی با کودک یکی از فعالیت‌هایی است که تاثیر زیادی بر او دارد. در ادامه اهمیت ظرف شستن کودکان و روش‌هایی برای تسهیل این فعالیت را بررسی خواهیم کرد.

فهرست مطالب

ظرف شستن کودک از چه لحاظی اهمیت دارد؟

شاید می‌توان گفت که ظرف شستن بخشی از وظایف روزانه بزرگسالان است. اما، قطعا برای کودک مفهوم دیگری دارد و چیزی به معنی مشارکت، همکاری، بزرگ شدن و مانند والدین رفتار کردن است.

هر لحظه که کودک تمایل به همکاری در کارهای خانه مثل آشپزی یا ظرف شستن را دارد، از این فرصت طلایی استفاده کنید. این را در نظر بگیرید که سن ملاک مناسبی برای قبول مسئولیت نیست. یعنی در هر سنی که کودک علاقه نشان داد به او اجازه دهید تا به شما کمک کند. یا بهتر است منتظر نمانید تا کودک علاقه نشان بدهد، خودتان پیش قدم شوید. بدون اینکه اجبار و اصراری در میان باشد، زمانی که احساس کردید می‌توانید از کودک بخواهید، او را در این کار شریک کنید.

ظرف شستن کودک را با مهارت‌های مختلف زندگی آشنا می‌کند. او در این پروسه، یاد می‌گیرد برای استفاده از مواد غذایی مختلف باید از ظرف‌های مختلفی استفاده کند. درمی‌یابد که مایعات ظرف‌های مخصوصی دارند، جامدات همین‌طور و هرکدام در اندازه‌های مختلف و بسیار متنوع موجود هستند. به‌این ترتیب، با حالت‌های مختلف ماده آشنا می‌شود.

او می‌بیند که ظرف‌های استفاده شده کثیف می‌شوند و باید شسته شوند. در نتیجه، فردی باید آن‌ها را بشوید. چه بسا این فرد می‌تواند خودش باشد. درنتیجه، این فعالیت کودک را مسئولیت‌پذیر بار می‌آورد و همکاری کردن و کمک به والدین را به‌طور عملی می‌آموزد.

حین ظرف شستن، با جلو و عقب رفتن به سمت ظرفشویی و قرار دادن ظرف‌ها در سبد، حرکات بدن کودک هماهنگ می‌شود. مهارت حرکتی ظریف نیز در او تقویت می‌شود.

ازآنجایی‌که، ظرف شستن تقریبا یک کار تکراری است، قدرت تمرکز کودک به این روش بهبود می‌یابد.

چگونه کودک را در شستن ظرف‌‌ها شریک کنیم؟

ظرف شستن در دوره‌های سنی مختلف، تاثیر متفاوتی بر روند رشد کودک می‌گذارد. علاوه بر تقویت مهارت‌ های حرکتی ظریف در خردسالان، فرصت یادگیری از طریق بازی با آب و حباب را نیز فراهم می‌کند. به کودکان بزرگتر نیز نظم، تمیز بودن و ترتیب را یاد می‌دهد. در ادامه شرایط شستن ظرف برای کودکان را در چند گام بررسی خواهیم کرد.

۱. شرایط مناسب برای ظرف شستن را برای کودک مهیا کنید

شرایط مناسب برای ظرف شستن کودک را مهیا کنید

برای اینکه کودک به‌راحتی بتواند ظرف بشوید، یک پله کوچک برای زیر پای او تهیه کنید. به این وسیله، کودک بر محیط ظرفشویی مسلط می‌شود، خسته نمی‌شود و دستانش به‌راحتی به ظرف‌ها می‌رسد و ایمنی کار حفظ می‌شود. 

۲. ایمنی فضای کار کودک را در نظر بگیرید

اگر فرزندتان هنوز خیلی کوچک است که نمی‌تواند ظرف‌های شکستنی یا چاقوهای تیز را بشوید اشکالی ندارد. درعوض، می‌تواند ظرف‌هایی چون لیوان، قاشق و بشقاب غیر شکستنی را بشوید و از این فعالیت لذت ببرد. اگر هم کودکتان بزرگتر بود، اجازه دهید با نظارت خودتان ظرف‌های شکستنی را نیز بشوید.

علاوه بر حفظ ایمنی کودک در برابر ظروف پرخطر، بهتر است سایر نکات ایمنی را نیز در نظر بگیرید. به‌طورمثال، مواد شوینده‌ای که مخصوص ماشین ظرفشویی است، ممکن است حاوی مواد شیمیایی خطرناک باشد که برای کودک مضر است. در این شرایط می‌توانید از مواد شوینده بی‌خطر استفاده کنید.  

۳. کودک را با تفکیک زباله آشنا کنید

به کودک بیاموزید ظرف‌ها را یکی یکی تمیز کند و سپس درون ظرفشویی قرار دهد. تمیز کردن ظرف‌ها قبل از شستن چند مزیت دارد. یکی اینکه، باعث می‌شود باقی‌مانده غذاها با مواد شوینده ترکیب نشوند و حیوانات بتوانند از آن تغذیه کنند.  دوم اینکه، به این روش ظرف شستن راحت‌تر انجام می‌شود و هم‌چنین، زباله‌ها باعث مسدود شدن مسیر آب نمی‌شوند. می‌توانید در این حین کودک را با مفهوم تفکیک زباله تر و خشک آشنا کنید.

۴. ظرف شستن کودک با چاشنی هیجان

ظرف شستن کودک

برای اینکه بچه‌ها نهایت لذت را ببرند، می‌توانید هنگام ظرف شستن موسیقی را روشن کنید. رقص، آواز خواندن و آب بازی را نیز اضافه کنید.  به‌همراه کودک حرکات موزون انجام دهید، بخوانید و خاطره خوشی را در ذهن او ثبت کنید.

 یا می‌توانید ظرف شستن را با اضافه کردن مسابقه هیجان‌انگیزتر کنید. مثلا، شرایطی رقابتی برای تمیز کردن ظرف‌ها یا شستن قاشق‌ها در نظر بگیرید. هر کسی که زودتر انجام داد برنده است. یا هر کسی که همکاری بیشتری کرد او برنده است.

۵. قدردانی کردن را فراموش نکنید

مهم‌ترین نکته بعد از اتمام ظرف‌ها این است که حتما از کودکان بابت کمک کردن و شستن ظرف‌ها تشکر و قدردانی کنید. اگر دوست داشتید می‌توانید با یک پاداش کوچک این قدردانی را هیجانی‌تر کنید.

قدردانی از کودک به او حس ارزشمند بودن می‌دهد و به او می‌آموزد که او نیز در برابر دیگران قدردان باشد. قدردانی از کسانی که به ما کمک کرده‌اند صفتی متعالی است که همبستگی را در جامعه افزایش می‌دهد. باعث می‌شود جامعه از هم نپاشد و پایدار بماند.

در پایان

ظرف شستن کودک

آموختن در دوران کودکی آناتومی مغز را تغییر می‌دهد. تحقیقات نشان می‌دهند (CEHD) که بچه‌هایی که از سن ۳ یا ۴ سالگی در کارهای خانه شرکت می‌کنند، در بزرگسالی افراد موفقی خواهند شد. یعنی موفقیت در کودکانی که مسئولیت‌پذیری زودهنگام را تجربه می‌کنند بیشتر است.

 بنابراین، این فرصت را برای فرزندتان فراهم کنید تا در کار آشپزخانه یا در خانه  شما را همراهی کنند. به‌طور مثال، ظرف شستن مهارت زندگی و مسئولیت‌پذیری را در کودک تقویت می‌کند. هم‌چنین، می‌تواند برای ساعتی کودک را سرگرم کند و به‌عنوان یک فعالیت تابستانی خوب برای بچه‌های بزرگتر محسوب شود.

فقط کافی است این موضوع را درنظر بگیرید که سطح توقع خود را پایین بیاورید. انتظار نداشته باشید که کودک مانند شما و بی‌نقص عمل کند و از کثیف کاری نترسید! در عین حال، صبور باشید. چرا که، ممکن است در حین شستن کثیف کار کنند. ظرفی را بشکنند یا حتی بچه‌ها باهم دعوا کنند یا کار را نیمه کاره رها کنند. همین که تصمیم گرفتند بخشی از مسیر را با شما همراهی کنند کافی است و بابت آن از کودکانتان قدردانی کنید.

سوال‌های پرتکرار

اهمیت ظرف شستن کودک چیست؟

ظرف شستن بچه‌ها را با مهارت‌های مختلف زندگی آشنا می‌کند و به آن‌ها کمک می‌کند مسئولیت‌پذیر شوند. همکاری در کارهای خانه را بیاموزند و مهارت‌های حرکتی ظریف در آن‌ها تقویت شود.

چگونه کودک را در ظرف شستن همراهی کنیم؟

ابتدا شرایط را برای او مهیا کنید تا آسیب نبیند و خسته و دل‌زده نشود. سعی کنید یک پله یا نردبان کوچک تهیه کنید که دست کودک به شیر آب و ظروف برسد. اگر فرزندتان هنوز خیلی کوچک است، ظروف شکستنی و تیز مانند چاقو و چنگال را از بین ظروف حذف کنید. محیطی شاد و به یاد ماندنی را برای کودک حین ظرف شستن فراهم کنید.

چگونه کارهای خانه علاوه بر ظرف شستن را با کودک انجام دهیم؟

آشپزی یکی دیگر از کارهای خانه است که می‌توانید با فرزندتان امتحان کنید. مدت زمانی که به‌همراه کودک در آشپزخانه آشپزی می‌کنید، اعضای خانواده را دور هم جمع می‌کنید. یعنی یک زمان کاملا اختصاصی برای جمع خانواده درست می‌کنید. در این زمان همدلی، همکاری، مسئولیت‌پذیری را در کودک پرورش می‌دهید. کودک را با مفاهیم آموزشی ریاضی به‌طور عملی آشنا می‌کنید. هم‌چنین، حواس پنج گانه کودک را درگیر کرده و حس لامسه،  بویایی و چشایی کودک را فعال می‌کنید.

نکات طلایی:

  • مهارت حرکتی کودک هنگام ظرف شستن پرورش می‌یابد.
  • ظرف شستن حس مسئولیت‌پذیری را در کودک بیدار می‌کند.
  • تمرکز کودک هنگام ظرف شستن افزایش می‌یابد.
  • هنگام شستن ظروف، کودک با حالت‌های ماده و انواع اشکال هندسی آشنا می‌شود که مهارت ریاضی پایه را در کودک تقویت می‌کند.
فواید گل بازی برای کودکان و چند ایده برای جذاب‌تر کردن آن

فواید گل بازی برای کودکان و چند ایده برای جذاب‌تر کردن آن


گِل بازی ابزاری ضروری برای آموزش و پرورش مهارت‌های مختلف در کودک است که اغلب نادیده گرفته می‌شود. اما، فواید بسیاری در رشد کودک در تمامی زمینه‌ها دارد. اگر جز آن دسته از والدینی هستید که از کثیف شدن دست‌ها و لباس کودکتان عصبانی می‌شوید و دوست ندارید آن‌ها با گِل بازی کنند. بهتر است نظرتان را تغییر دهید. چرا که، فواید گِل بازی برای کودکان به‌قدری است که به این کثیف شدن می‌ارزد. با ادامه مقاله همراه باشید.

فهرست

فواید گِل بازی برای کودکان

گِل بازی تجربه بسیار لذت‌بخشی برای کودکان به‌همراه دارد. تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که گِل حاوی باکتری‌هایی است که سیستم ایمنی را تحریک می‌کند، باعث آزاد شدن سروتونین در مغز می‌شود و اندورفین که عامل آرامش در بدن است را افزایش و افسردگی را کاهش می‌دهد. به عبارت دیگر، گِل بازی باعث شادی کودک می‌شود.

دانشمندان بر این باورند که دنیای فوق‌العاده بهداشتی امروز میزان آلرژی و آسم را در کودکان افزایش داده است. در حالی‌ که، قرار گرفتن در معرض خاک و گل که حاوی میکروب‌هایی طبیعی است، سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کند و مانع از ایجاد آلرژی در کودکان می‌شود. یعنی برعکس تصور ما، گِل بازی به سلامت کودک کمک می‌کند.

علاوه بر آن، گِل بازی مهارت‌های مختلفی چون مهارت شناختی، مهارت حسی، مهارت‌های حرکتی را در کودک تقویت می‌کند. در ادامه این موارد را بررسی خواهیم کرد.

۱. رشد عاطفی

گِل بازی کودک را به طبیعت و جهان اطرافش پیوند می‌زند، به کودک کمک می‌کند تا بتواند با طبیعت ارتباط برقرار کند و با آن تعامل سازنده داشته باشد و مهارت‌های حسی کودک را پرورش می‌دهد.

گل بازی و سایر بازی ها در فضای بیرون از خانه کودک را برای مدت زمانی از صفحه تلفن، تلویزیون و بازی‌های ویدیویی دور می‌کند. در عوض، هوای تازه، فعالیت‌های جسمانی و نور خورشید را جایگزین می‌کند که برای سلامت کودک مفید است.

فواید گِل بازی برای کودکان تنها به این عوامل ختم نمی‌شود. بلکه، هنگامی که کودک می‌خواهد وسایل گلی بسازد، خلاقیت، قوه تخیل، استقلال و کار گروهی را در کودک پرورش می‌دهد. باعث رشد و شکوفایی مهارت حل مسئله و مهارت ساخت‌وساز در کودک نیز می‌شود. در مجموع، همه این مهارت‌ها باعث بلوغ و رشد عاطفی در کودک می‌شود.

۲. رشد مهارت حسی

فواید گِل بازی برای کودکان، رشد مهارت‌های حسی

گِل می‌تواند به شکل‌های مختلفی در بیاید. در نتیجه کودک می‌تواند با استفاده از خلاقیت خود کاردستی‌های مختلفی را بسازد. خاک‌ها بافت‌های مختلفی دارند. بنابراین، بافت گِلی که از هر نوع خاک ساخته می‌شود نیز متفاوت است.

کودک با لمس انواع آن‌ها می‌تواند این تفاوت را حس کند، بوی متفاوت انواع گِل‌ها را استشمام کند و درنتیجه، حس لامسه و بویایی در او تقویت می‌شود. همچنین گل‌بازی کودک را با فرآیند ترکیب مواد مختلف و نتیجه‌ی این کار آشنا می‌کند. پس گل‌بازی مانندِ آشپزی، تمرینی برای آشنایی با مواد اولیه و تولید محصولات جدید با استفاده از آن‌ها است.

۳. رشد مهارت‌های حرکتی

کودک برای گِل بازی به مهارت‌های دیگری علاوه بر خلاقیت احتیاج دارد. برای اینکه بتواند خاک را الک کند و به آن آب اضافه کند، تا در نتیجه گِل درست کند و آن را درون ظرف بریزد باید از مجموعه وسیعی از مهارت‌های حرکتی خود استفاده کند.

برای تقویت مهارت حرکتی ظریف در کودکان می‌توانید وسایل آشپزخانه مانند کفگیر، گوشت کوب و قاشق‌های اندازه‌گیری کوچک تهیه کنید. برای تقویت مهارت حرکتی درشت وسایلی چون سطل‌ها و قابلمه‌های بزرگی را برای کودک تهیه کنید. استفاده از این وسایل در ابعاد بزرگتر قطعا مهارت‌های حرکتی درشت را در کودک تقویت می‌کند.

۴. رشد مهارت‌های اجتماعی

رشد مهارت‌های ارتباطی با گِل بازی

بهتر است فرزندتان هنگام گِل بازی یک همبازی مانند خواهر و برادر یا دوستانش را در کنارش داشته باشد. کودکان هنگام کار با یکدیگر مهارت‌های اجتماعی مانند همکاری، مذاکره، ارتباط برقرار کردن، اشتراک گذاشتن وسایل و کار گروهی را تمرین می‌کنند.

گاهی نیز کار همدیگر را برای ارائه یک نتیجه بی‌عیب و ‌نقص پوشش می‌دهند که این خود بخشی از تعامل اجتماعی سازنده با دیگران است. معمولا حین بازی کار را تقسیم می‌کنند. یکی سطل را پر از خاک می‌کند. دیگری که توانایی بیشتری دارد و از نظر سنی بزرگتر است، مجسمه گِلی می‌سازد. ترکیب بچه‌ها در رده‌های سنی متفاوت باعث می‌شود کودکان چیزهای بیشتری را از هم یاد بگیرند. این تبادل اطلاعات مهارت ارتباطی کودک را گسترش می‌دهد.

۵. رشد مهارت‌های شناختی

مهارت‌های شناختی فعالیت‌های ذهنی هستند که به یادگیری و حل مسئله مرتبط است. مهارت شناختی به مغز کمک می‌کند تا عملکرد بهتری داشته باشد. سروتونین که هنگام گِل بازی ترشح می‌شود، عملکرد مهارت‌های شناختی را نیز افزایش می‌دهد.

هنگامی که ظرف‌های آب در اندازه‌های مختلف را در اختیار کودک قرار می‌دهید. یا از او می‌خواهید که گِلی با کیفیت مرغوب درست کند. یک سطح پیچیده‌تری را به بازی کودک اضافه می‌کنید. در واقع هنگامی که تصمیم می‌گیرد چه میزان آب به خاک اضافه کند مهارت حل مسئله را در او پرورش می‌دهید.

۶. تقویت سیستم ایمنی بدن

بر خلاف تصور، گِل حاوی باکتری‌های میکروسکوپی است که به‌صورت طبیعی در خاک وجود دارد و نه‌تنها بیماری ایجاد نمی‌کند. بلکه، باعث تقویت سیستم ایمنی نیز می‌شود و کودک را از آلرژی و آسم محافظت می‌کند. بنابراین، نگران کثیفی آن نباشید.

تنها کافی است که نکاتی را به کودک گوشزد کنید. اینکه دست‌هایش را بعد از گِل بازی و قبل از غذا بشوید و هرگز گِل یا خاک را در دهانش نگذارد. علاوه بر آن، مطمئن شوید در منطقه‌ای که کودک شما قصد بازی دارد هیچ‌گونه آلودگی حیوانی وجود نداشته باشد. چون گربه‌ها و روباه‌ها علاقه زیادی به گل دارند. مراقب باشید و ایمنی منطقه بازی را برای کودک حفظ کنید.

۴ ایده خوب برای گِل بازی برای کودکان

حمایت والدین می‌تواند تاثیر بسزایی در بازی کودک بیرون از فضای خانه و هنگام گِل بازی داشته باشد. بعضی از والدین ممکن است از کثیف شدن بچه‌ها هنگام گِل بازی واهمه داشته باشند. اما، این فقط کمی گِل است و با شست‌وشوی دست‌ها ولباس‌ها کاملا تمیز خواهد شد.

با توجه به فواید گِل بازی برای کودکان چه راهکار و ایده‌ای برای بازی بچه‌ها دارید؟ در ادامه مقاله ما چند روش را معرفی خواهیم کرد. شما نیز اگر ایده دیگری دارید می‌توانید آن را با مخاطبان کارپازل به‌اشتراک بگذارید.

۱. نقاشی با گِل

فواید گِل بازی برای کودکان، نقاشی با گِل

خاک‌هایی از جنس مختلف و رنگ‌های مختلف تهیه کنید. اجازه دهید بچه‌ها گل‌هایی با رنگ‌های مختلف درست کند. در این حالت طیف‌های رنگی متفاوتی از گل را خواهید داشت. یا می‌توانید کمی رنگ غذا به گل اضافه کنید و رنگ‌های مختلفی را بسازید. سپس، کودک با آن‌ها نقاشی کند.

۲. مجسمه‌های گلی

مجسمه‌های گِلی

کودک را تشویق کنید تا با استفاده از گل مجسمه‌هایی مانند گلدان، عروسک، ظروف گلی و ماشین مورد علاقه‌اش را بسازد. کودک می‌تواند برای تزئین کار برگ، سنگ، شاخه درختان، گل یا هرچیز مناسب دیگری را اضافه کند. یک مجموعه گلی از وسایل مختلف را درست کند و با آن‌ها بازی کند.

۳. بستنی گلی

بچه‌ها عاشق بستنی هستند. با استفاده از گل می‌توانند به‌صورت نمادین بستنی گلی درست کنند. تنها کافی است، مواد لازم آن مانند، قیف، خاک، آب و اسمارتیز را برای کودک تهیه کنید. با این کار کودک یک عصر دل‌انگیز را تجربه خواهد کرد. علاوه بر آن، می‌تواند به‌صورت نمادین سایر مواد غذایی مثل نان گلی، کاپ کیک یا هر غذای دیگری را بسازد.

۴. ساخت خانه گلی برای حیوانات

می‌توانید حیوانات پلاستیکی که در بین اسباب‌بازی‌های کودک است را نیز به گل بازی اضافه کنید. سپس، بچه‌ها با کمک هم برای آن‌ها خانه بسازند. با اضافه کردن کمی برگ درختان، سنگ و چوب کمی خلاقیت به‌خرج بدهند و چیزی شبیه پارک ژوراسیک بسازند.

در پایان

گِل بازی ابزاری آموزشی است و برای تمامی کودکان در هر رده سنی و در هر سطح رشد فکری که باشند مناسب است. گل بازی مهارت‌های حسی، شناختی، حرکتی، عاطفی، اجتماعی را در کودک تقویت می‌کند و پیوند کودک را با طبیعت محکم می‌کند.

اما یکی از مهم‌ترین فواید گِل بازی برای کودکان خاطره‌ای است که در ذهن آن‌ها از دوران کودکی باقی می‌گذارد. گِل بازی لذت و تجربه شگفت‌انگیزی را برای بچه‌ها به‌همراه می‌آورد که سال‌ها در ذهن آن‌ها باقی می‌ماند. در واقع تجربه‌ای است که بچه‌ها می‌توانند دنیای واقعی را با کمک گل برای خود بسازند.

سوال‌های پر تکرار

چرا گل بازی اهمیت ویژه‌ای دارد؟

گِل بازی مهارت‌های حرکتی را در کودک پرورش می‌دهد، مهارت‌های اجتماعی و عاطفی را با به‌اشتراک گذاشتن وسایل و ارتباط برقرار کردن با سایر کودکان توسعه می‌دهد، کودک را نسبت به حواس پنج‌گانه‌اش مانند حس لامسه و بویایی آگاه می‌کند و هماهنگی دست و چشم‌ها را در کودک تقویت می‌کند.

فواید بازی بیرون از خانه برای کودک چیست؟

بازی بیرون از خانه مهارت حرکتی را در کودک تقویت می‌کند، وزن کودک را کاهش می‌دهد، قدرت بدنی کودک را تقویت می‌کند، ماهیچه‌های کودک را تقویت می‌کند، خودآگاهی را در کودک افزایش می‌دهد و ارتباط بین کودکان را بیشتر می‌کند.

نکات طلایی

  • گل بازی باعث رشد مهارت‌های حرکتی، عاطفی، اجتماعی و شناختی کودک می‌شود.
  • گل بازی سیستم ایمنی بدن کودک را تقویت می‌کند.
  • گل بازی برای کودکان در هر سنی که باشند مناسب است.
  • گل بازی حس لامسه، بینایی و بویایی کودک را تقویت می‌کند.
۶ بازی برای تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان

۶ بازی برای تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان

کودک در طول روز با موقعیت‌های بسیاری روبرو می‌شود که باید بتواند درست تصمیم بگیرد تا انتخاب مناسبی داشته باشد. تاثیر این تصمیم گیری بیشتر در دوران بزرگسالی هنگام انتخاب رشته دانشگاهی، شغل آینده و ازدواج نمود پیدا می‌کند. در این مقاله به بررسی انواع بازی برای تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان می‌پردازیم.

فهرست

بازی برای تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان

تصمیم‌گیری مهارتی حیاتی است که نقش مهمی در زندگی کودک تا بزرگسالی ایفا می‌کند. یک راه برای پرورش این مهارت، انتخاب بازی‌هایی است که کودک را در شرایط انتخاب و تصمیم‌گیری قرار می‌دهد.

۱. بازی انتخاب

این بازی را در برنامه هر روز کودک بگنجانید. از فرزندتان بخواهید که بین دو چیز متفاوت یکی را انتخاب کند. به‌طور مثال، می‌توانید یک جعبه از عکس‌های مختلف را تهیه کنید. روزانه از کودک بخواهید که ابتدا دو عکس را انتخاب کند. آنچه در عکس می‌بیند را توصیف کند. سپس، بین آن دو یکی را انتخاب کند.

یا با او بازی فیل یا مورچه را انجام دهید. این بازی علاوه بر تقویت مهارت تصمیم‌گیری در کودک، توانایی تفکر، استدلال و برهان را نیز در او تقویت می‌کند. تصویر یک فیل یا مورچه یا هر حیوان دیگری را به کودک نشان دهید. از او بپرسید که دوست دارد کدامیک از این دو حیوان باشد؟ و چرا؟ می‌توانید سوال‌های دیگری از این قبیل بپرسید تا ذهن کودک را بیشتر درگیر کنید.

۲. بازی دوز

بازی برای تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان، بازی دوز

بازی دوز تمرین خوبی برای تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان است. هم بازی آسانی است. هم تمرکز، سرعت عمل و نوع تفکر کودک را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هم‌چنین، به کودک می‌آموزد که با رعایت نوبت به حقوق دیگران احترام بگذارد.

 تنها کافی است یک برگ کاغذ و مداد یا خودکار در دو رنگ تهیه کنید. جدولی را مانند تصویر رسم کنید. از دو نفر شرکت کننده بخواهید که هرکدام علامتی را برای خود انتخاب کند. یک نفر می‌تواند علامت ضربدر و دیگری دایره تو خالی را انتخاب کند.

هر کدام از بچه‌ها باید به‌نوبت یکی از خانه‌ها را با علامت مخصوص خود پر کنند. بازی تا جایی ادامه پیدا می‌کند که یک نفر بتواند یک ردیف یا ستون و یا به‌صورت مورب را پر کند. او برنده بازی است.

۳. بردگیم‌ها

برد گیمی چون شطرنج نمونه بسیار خوبی برای تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان است. هر حرکت در این بازی نیازمند فکر و تصمیم‌گیری است. این بازی ممکن است برای کودکان پیش‌دبستانی کمی سخت به‌نظر بیاید. اما، انتخاب این بازی به توانایی ذهنی فرزندتان بستگی دارد.

۴. بازی برداشتن چوب

بازی برای تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان، بازی برداشتن چوب

بازی برداشتن چوب یک بازی قدیمی برای تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان است. در این بازی می‌توانید از نی، سیخ چوبی کباب، شاخ و برگ درختان نیز استفاده کنید.

چوب‌ها را به‌صورت عمودی بر روی یک سطح مسطح مانند میز نگه دارید. آن را رها کنید تا چوب‌ها بر روی میز بریزند. سپس، هر کودک به‌نوبت یک چوب را بدون اینکه چوب‌های دیگر تکان بخورند را باید بردارد.

اگر هنگام برداشتن چوب، چوب‌های اطرافش نیز تکان بخورند، کودک باید آن چوب را سر جایش قرار داده و نوبتش را به فرد دیگری بدهد. برنده این بازی کسی است که بیشترین چوب را جمع کرده است.

بچه‌ها در طول این بازی گروهی، همدلی، کار گروهی، رعایت به حقوق دیگران و صبوری را می‌آموزند. علاوه بر آن، این بازی به تقویت مهارت های حرکتی ظریف در کودکان و افزایش تمرکز در آن‌ها کمک می‌کند.  

۵. نقش‌آفرینی

نقش‌آفرینی روشی جالب و سرگرم کننده است که به بچه‌ها این فرصت را می‌دهد خود را جای دیگران بگذارند. با مسئولیت‌های نقش‌های مختلف آشنا شوند. نقش‌آفرینی هم‌چنین، باعث گسترش ذهن کودک می‌شود. به او کمک می‌کند انگیزه و تصمیم افراد را درک کند.

۶. کودک را در تصمیم‌گیری شریک کنید

کودک را در تصمیم گیری هنگام آشپزی شریک کنید.

گاهی تنها انتخاب بازی برای تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان کافی نیست. بلکه، باید راه دیگری را موازی با بازی انتخاب کرد. قرار دادن کودک در شرایط واقعی می‌تواند مکمل خوبی برای بازی باشد.

به‌طور مثال، هنگام آشپزی با کودک از او بخواهید که داخل یخچال را نگاه کند. او تصمیم بگیرد چه غذایی را برای ناهار یا شام باهم درست کنید. این کار هم قدرت تصمیم‌گیری را در کودک تقویت می‌کند. هم اهمیت کار گروهی را به کودک یادآوری می‌کند.

در پایان

تصمیم‌گیری مهارتی است که می‌توان آن را از کودکی پرورش داد. انتخاب بازی برای تقویت مهارت تصمیم گیری در کودکان روش مناسبی است. چرا که، بازی پلی است که کودک را به  دنیای اطرافش وصل می‌کند. بنابراین، بهتر است روزانه در برنامه کودک قرار بگیرد.

سوال‌های پرتکرار

چگونه می‌توان مهارت تصمیم گیری را در کودک تقویت کرد؟

کودک را تشویق کنید که شنونده خوبی باشد. اولویت‌بندی کردن را بیاموزد. ذهنی باز داشته باشد. انعطاف‌پذیر باشد. تغییر کردن را بپذیرد و در نهایت واقع‌بین باشد. مجموع نکات گفته شده همگی ویژگی‌هایی هستند که مهارت تصمیم‌گیری را در کودک تقویت می‌کنند.

چگونه می‌توان به کودک کمک کرد که درست تصمیم بگیرد؟

اجازه دهید کودک واقعیت را تجربه کند. تصمیم بگیرد. خودش را بشناسد. پول تو جیبی‌اش را مدیریت کند. شما نیز علایق فرزندتان را بشناسید. اجازه دهید اشتباه کند. با او صحبت کنید.

مهارت تصمیم‌گیری چه نوع مهارتی است؟

مهارت تصمیم‌گیری توانایی انتخاب گزینه مناسب در بین دو یا چند مورد است. سه راه برای تصمیم‌گیری وجود دارد. استفاده از شهود، استدلال و یا ترکیبی از هر دو.   

نکات طلایی

  • تصمیم‌ گیری مهارتی حیاتی است که از کودکی تا بزرگسالی همراه انسان است.
  • مهارت تصمیم‌ گیری ذهن کودک را باز می‌کند.
  • کودکانی که مهارت تصمیم گیری را به‌خوبی فرامی‌گیرند، احتمال بیشتری دارد که به مدیران و کارآفرین‌هایی موفق تبدیل شوند.
علت چاقی در کودکان چیست و چگونه می‌توانیم به آن‌ها کمک کنیم؟

علت چاقی در کودکان چیست و چگونه می‌توانیم به آن‌ها کمک کنیم؟

وزن عامل مهمی در چرخه زندگی انسان است که از بدو تولد، اندازه‌گیری و میزان آن برای والدین و پزشک موضوع قابل توجهی است. امروزه به دلیل تغییر شیوه زندگی، اضافه وزن بیش از کمبود وزن  در بین کودکان شایع است. علت چاقی در کودکان دلایل مختلفی دارد که در ادامه به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت.

فهرست

تعریف چاقی در کودکان چیست؟

علت چاقی در کودکان

پزشکان وزن هر فرد را به ۴ دسته کم‌وزن، وزن متناسب، اضافه وزن و چاق دسته‌بندی می‌کنند. این مقدار بر اساس شاخص توده بدنی یا BMI محاسبه می‌شود. شاخص توده بدنی وزن هر فرد را بر اساس قد و وزن او تعیین می‌کند.

مقدار آن برای دخترها و پسرها متفاوت است و نشان می‌دهد که چه مقدار چربی در بدن ذخیره شده است. یک کودک قد بلند به‌طور طبیعی می‌تواند وزنی بیش از کودکی با قد کوتاه‌تر داشته باشد. اما همچنان اضافه وزن نداشته باشد.

علت چاقی در کودکان چیست؟

اضافه وزن در کودکان دلایل مختلفی دارد. تجمع چربی بیش از حد در بدن انسان یکی از دلایل چاقی است. به این صورت که کالری که بدن از غذا و نوشیدنی‌ها دریافت می‌کند؛ بیش از میزان کالری است که از طریق فعالیت بدنی مانند، فوتبال و پیاده رفتن تا مدرسه می‌سوزاند. این کالری اضافی به‌صورت چربی در بدن ذخیره می‌شود. علت چاقی در کودکان از آنجا نشات می‌گیرد که هرچه کودک کالری بیشتری مصرف کند، چربی بیشتری ذخیره می‌کند.

علت چاقی در کودکان

البته، اضافه وزن در کودکان باتوجه به زندگی مدرن بشر به‌راحتی اتفاق می‌افتد. چرا که آن‌ها زمان بیشتری را در مقابل صفحه نمایش چون، تلویزیون، تلفن، کامپیوتر و کنسول‌های بازی می‌گذرانند.

در مقابل، زمان کمتری برای تحرک و فعالیت‌های بدنی خواهند داشت. ترجیح می‌دهند با سرویس مدرسه، تاکسی تلفنی یا توسط والدین به مدرسه بروند؛ تا اینکه بخواهند پیاده به مدرسه بروند.

ساعت ورزش در مدرسه نسبت به قبل کمتر شده است. بچه‌ها بیشتر وقت خود را به‌جای اینکه با دوستانشان وسطی بازی کنند در خانه به بازی با موبایل و Xbox می‌گذرانند.

والدین نیز بسیار پرمشغله هستند. به همین دلیل وقت کمتری برای پختن وعده غذایی سالم و خانگی دارند. درنتیجه، غذاهای آماده چون، فست‌فودها و تنقلاتی که ارزش غذایی ندارند جایگزین غذای سالم شده است. همین امر سیستم بدن کودکان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

اما، شایع‌ترین علت چاقی در کودکان عوامل ژنتیکی است که همانطور که پیش‌تر به آن اشاره شد؛ عادات بد غذایی، کم تحرکی یا ترکیبی از این عوامل به این موضوع دامن می‌زند.

در مواردی نادر، علت اضافه وزن در کودکان ممکن است ناشی از بیماری‌های پزشکی چون، اختلال در هورمون‌ها باشد. با معاینه از طریق پزشک و انجام آزمایش خون می‌توان دلیل آن را فهمید.

چگونه عادت‌های سالم را برای درمان چاقی جایگزین عادت‌های ناسالم کنیم؟

بعد از شناخت علت چاقی در کودکان بهتر می‌توان راه‌های درمان چاقی را یافت. درنتیجه، می‌توان روش‌های بهتری را برای جایگزین کردن عادات رفتاری ناسالم پیدا کرد.

علت چاقی در کودکان

اگر شما به‌عنوان والدین فعالیت بدنی و تحرک داشته باشید، کودکان از شما الگو می‌گیرند. تشویق می‌شوند تا آن‌ها نیز ورزش کنند.

سعی کنید فعالیت‌های خانوادگی مانند، قدم زدن، دوچرخه‌سواری یا شنا را در برنامه روزانه خود بگنجانید. یا فعالیت‌های بدنی دیگری چون، ورزش‌های رزمی، تنیس را متناسب با استعداد و نیاز کودک درنظر بگیرید.

مراقب فرزندانتان باشید. بچه‌هایی که دچار مشکل اضافه وزن هستند، بسیار حساس خواهند شد. به‌همین دلیل، ممکن است از شرکت در برخی فعالیت‌ها احساس ناراحتی کنند. سعی کنید فعالیت‌هایی را برای آن‌ها درنظر بگیرید که از انجام آن لذت ببرند و احساس شرم و خجالت نکنند.

مدت زمان بازی با موبایل، ویدیو گیم‌ها و تماشای تلویزیون را کاهش دهید. در این رابطه می‌توانید برای آشنایی بیشتر با تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان می‌توانید مقاله ما در رابطه با تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان و نوجوانان را مطالعه کنید. با کمک فرزندتان وعده غذایی سالمی را در خانه تهیه کنید. به این روش می‌توانید ساعات بیشتری را از کنارهم بودن لذت ببرید.

کودکان چاق در معرض چه بیماری‌هایی قرار می‌گیرند؟

چاقی عامل بیماری است. چاقی در کودکان اغلب باعث به‌وجود آمدن عوارض پیچیده جسمانی، اجتماعی و روحی در آن‌ها می‌شود. برای مراقبت از کودکان و تشخیص بیماری‌ها ابتدا باید علت چاقی در کودکان را بیابید. پس از بررسی عوارض چاقی، علل چاقی در کودکان را در ادامه بررسی خواهیم کرد.

۱. عوارض اجتماعی و روحی چاقی کودکان

کودک از نظر اجتماعی و روحی ممکن است در جامعه مورد تمسخر و آزار هم‌سن و سالان خود قرار بگیرد. این سخنان نیشدار باعث از دست رفتن عزت نفس و افزایش خطر افسردگی، استرس و خشم در او شود.

۲. عوارض جسمانی چاقی کودکان

عوارض جسمانی چاقی کودکان به شرح زیر است:

  • دیابت نوع ۲: چاقی و بی‌تحرکی خطر دیابت نوع ۲ را در کودک افزایش می‌دهد.
  • کلسترول و فشار خون بالا: رژیم غذایی نادرست باعث افزایش این دو عامل شده که در نهایت، ممکن است منجر به سکته قلبی یا مغزی در کودکان شود.
  • درد مفاصل: اضافه وزن فشار زیادی به مفاصل وارد می‌کند. باعث درد در لگن، پشت و زانوها می‌شود.
  • مشکلات تنفسی: شیوع آسم در کودکانی که اضافه وزن دارند بیشتر است. اختلالی است که در آن تنفس کودک به‌طور مکرر در طول خواب متوقف شده و بازمی‌گردد.
  • مشکلات کبد چرب غیر الکلی: این اختلال تقریبا علائمی ندارد. باعث تجمع رسوبات چربی در کبد شده و به کبد آسیب می‌رساند.

در پایان

یکی از بهترین راهکارها برای کاهش چاقی در کودکان بهبود عادات غذایی کل خانواده و ورزش کردن است. درمان و جلوگیری از چاقی کودکان به محافظت از سلامتی کودک در حال و آینده کمک خواهد کرد. به‌ جای اینکه او را تبدیل به فردی غمگین، افسرده و منزوی کند، از او فردی شاد و فعال می‌سازد.

سوال‌های پرتکرار

دلایل چاقی در کودکان چیست؟

کم تحرکی، پرخوری، ژنتیک، رژیم غذایی مملو از کربوهیدرات‌ها، اختلالات روانی و داروها عامل چاقی هستند.

آیا می‌توان مانع از چاقی در کودکان شد؟

مهم‌ترین راهکار برای پیشگیری از چاقی داشتن تحرک و رژیم غذایی مناسب است. هم‌چنین، کنترل ساعاتی است که کودک صرف بازی‌های ویدیویی و تلفن همراه می‌کند.

چگونه بفهمیم که فرزندمان دچار اختلال چاقی است؟

یک راه برای تعیین وزن نرمال استفاده از شاخص توده بدنی یا BMI است. BMI شاخصی است که مقدار وزن بدن را نسبت به قد می‌سنجد.طبق این شاخص افراد در چهار دسته «کمبود وزن، وزن نرمال، اضافه وزن و چاق» قرار می‌گیرند.

نکات طلایی

  • امروزه به‌دلیل تغییر شیوه زندگی، اضافه وزن در بین کودکان بسیار شایع شده است.
  • چاقی عامل بسیاری از بیماری‌های جسمی و روانی است.
  • نداشتن رژیم غذایی سالم و کم‌تحرکی عامل اصلی چاقی در کودکان است.
  • برای پیشگیری و درمان چاقی سعی کنید ورزش کردن را در برنامه هر روز کودک بگنجانید.
آزمایش علمی برای کودکان در خانه | آزمایش‌های ساده و جذاب

آزمایش علمی برای کودکان در خانه | آزمایش‌های ساده و جذاب

رسیدن به موفقیت مسیر اعجاب‌انگیزی ندارد. تنها به زمان، استمرار در تلاش، جسارت و پرورش خلاقیت نیاز دارد. برای اینکه بتوانید فرزند موفقی داشته باشید باید خلاقیت و جسارت را در او پرورش دهید. یک راه برای پرورش خلاقیت انجام آزمایش علمی برای کودکان در خانه است.

به‌همین دلیل، می‌توانید آشپزخانه خود را با رعایت نکات ایمنی تبدیل به آزمایشگاه علمی فرزندتان کنید. با این روش هم ارتباط بین شما و فرزندتان قوی‌تر می‌شود و هم کودک مطالب زیادی را به‌طور عملی می‌آموزد. در این مقاله ۶ نوع آموزش علمی را بررسی خواهیم کرد.

فهرست مطالب

آزمایش علمی برای کودکان در خانه

انجام آزمایش علمی به همراه فرزندتان یکی از سرگرمی های کودکان در خانه است که هم جنبه علمی دارد و هم می‌تواند اوقات فراغت کودک را پر کند. هم‌چنین، مزایای منحصربه‌فردی برای هر رده سنی خواهد داشت. این آزمایش‌ها می‌توانند کودک را با فرآیندهای جدید آشنا کنند. اطلاعاتش را افزایش دهند. دیدگاهش را نسبت به جهان اطراف و فعل و انفعالاتی که رخ می‌دهد تا پدیده‌ای به‌وجود بیاید را گسترش دهند. علاوه بر آن، توانایی برنامه‌ریزی، حل مسئله و هدفمند بودن را در کودک پایه‌ریزی کنند.  در نهایت، این آزمایش‌ها ممکن است مانند جرقه‌ای کوچک اما، موثر بتوانند جهت مشخصی به زندگی او در آینده بدهند. در ادامه چندین آزمایش علمی را بررسی خواهیم کرد.

۱. میکروب و صابون

بچه‌ها اغلب زمانی که از بازی در فضای بیرون به خانه برمی‌گردند، از شستن دست‌هایشان ممانعت می‌کنند. یا در نهایت، با گریه و زاری و اصرار والدین مجبور به شستن دست‌هایشان می‌شوند. برای اینکه بتوانید بچه‌ها را ترغیب کنید و مفهوم میکروب را به آن‌ها بیاموزید می‌توانید آزمایش میکروب و صابون را امتحان کنید. علاوه بر این آزمایش می‌توانید برای کودک از بیماری‌هایی چون سرماخوردگی و عفونت‌های مختلف که ناشی از ورود میکروب به بدن رخ می‌دهد صحبت کنید.

 این آزمایش درک میکروب را برای کودک آسان‌تر می‌کند و گویی کودک می‌تواند به‌طور عملی میکروب‌ها را ببیند. دلیل شستن دست‌هایش بعد از ورود به خانه را بفهمد و درک دقیق‌تری نسبت به نحوه شستن دست‌ها پیدا کند. برای انجام این آزمایش علمی در خانه به موارد زیر احتیاج داریم.

مواد لازم:

  • اکلیل یا پودر کاکائو
  • صابون مایع آبی رنگ
  • ظرف آب کم عمق
  • آب

آب را درون ظرف مورد نظر و تا نزدیک به لبه پر کنید. مقداری اکلیل یا پودر کاکائو داخل ظرف بریزید. برای کودک توضیح دهید که این اکلیل یا پودر کاکائو مانند میکروب عمل می‌کند. سپس، یا مقداری صابون را به‌طور مستقیم درون ظرف و بر روی اکلیل‌های شناور بریزید.

 یا می‌توانید این آزمایش را از طریق دیگری انجام دهید. انگشت خود را آغشته به صابون کنید و سعی کنید به سمت اکلیل‌ها درون ظرف نزدیک کنید. منتظر بمانید و ببینید چه اتفاقی می‌افتد.

کم‌کم، خواهید دید که اکلیل‌ها با اضافه شدن صابون از سطح دور شده و به یک سمت می‌روند. هرچه مقدار صابون بیشتر باشد، واکنش بیشتر شده و اکلیل‌ها زودتر از صابون فاصله می‌گیرند.

۲. آزمایش علمی چرخه آب

آزمایش علمی برای کودکان در خانه

مطالعه علوم به‌صورت تئوری تفاوت زیادی با انجام آزمایش‌های عملی دارد. تجربه‌هایی که از طریق آزمایش عملی کسب می‌شوند، بهتر در ذهن کودک باقی می‌مانند. برای آموزش چرخه آب که شامل تبخیر، میعان و بارش است می‌توانید این آزمایش را با کودک در خانه انجام دهید. برای تولید چرخه آب به موارد زیر احتیاج خواهیم داشت. درصورت نداشتن سشوار باید این آزمایش را در یک روز آفتابی انجام دهید.

مواد لازم:

  • کیف پلاستیکی به اندازه یک گالن
  • آب
  • رنگ غذای آبی رنگ
  • ماژیک ضد آب و دائمی
  • چسب بسته‌بندی
  • یک روز آفتابی یا سشوار

ابتدا، با استفاده از ماژیک طرح چرخه آب را مانند تصویر بر روی کیسه پلاستیکی که  تهیه کردید رسم کنید. کیسه را تا حدود ۵ سانتی‌متر از آب پر کنید. سپس، چند قطره رنگ غذای آبی به آن اضافه کنید.

در کیسه را محکم ببندید. اگر فکر می‌کنید در کیسه به‌طور کامل بسته نشده است، می‌توانید از چسب بسته‌بندی برای محکم‌تر کردن آن استفاده کنید. کیسه را در یک روز آفتابی با چسب به پنجره بچسبانید. اگر هم هوا آفتابی نبود می‌توانید از سشوار با درجه پایین استفاده کنید. دقت کنید که نباید سشوار را خیلی به کیسه نزدیک کنید که باعث شود کیسه ذوب شود.

با تابش آفتاب بر روی کیسه پلاستیکی، آب داخل آن شروع به تبخیر شدن می‌کند. ازآنجایی‌که، در کیسه بسته است، آب تبخیر شده در محیط کیسه باقی می‌ماند و به قسمت بالایی کیسه منتقل می‌شود و باعث می‌شود رطوبت درون کیسه افزایش یابد.

زمانی که رطوبت افزایش پیدا کند، هوای داخل کیسه اشباع شده و باعث می‌شود فرآیند میعان روی بخار آب انجام شده و دوباره تبدیل به قطرات آب شود. این قطرات در امتداد کناره‌های کیسه جمع می‌شوند و از کنار کیسه به پایین می‌غلتند که این تداعی کننده فرآیند بارش است. آب در همان مکان کوچک هر سه فرآیند چرخه آب را طی می‌کند.  

۳. ساخت اجاق خورشیدی

 ساخت اجاق خورشیدی، آزمایش علمی برای کودکان

وقتی صحبت از آزمایش‌های علمی به میان می‌آید، هر چیزی که در اطرافمان وجود دارد می‌تواند الهام‌بخش باشد. اگر در یک روز آفتابی به سر می‌برید، بهتر است استفاده بهینه را از این هوای گرم آفتابی کنید و به‌همراه فرزندتان یا دانش‌آموزانتان یک اجاق خورشیدی کاربردی درست کنید.

مواد لازم:

  • جعبه پیتزا یا هر نوع جعبه در اندازه متوسط
  • فویل آلومینیومی
  • بسته‌بندی پلاستیکی
  • کاغذ مشکی ضخیم
  • نوار چسب
  • چسب مایع
  • مداد
  • قیچی
  • مواد غذایی چون شکلات، بیسکوییت، دانه ذرت یا هرچیز دیگری که در دسترس بود

انجام آزمایش علمی برای کودکان در خانه معمولا به‌صورتی است که هم مواد اولیه تقریبا موجود باشد. هم کودک بتواند بیشتر مراحل آن را به‌تنهایی انجام دهد. در این آزمایش ابتدا، در جعبه را با کمک چاقو یا قیچی از سه طرف جدا کنید. به‌صورتی که یک طرف آن به جعبه چسبیده باشد. سمت چسبیده را با فویل بپوشانید.

کاغذ مشکی را با چسب به ته جعبه بچسبانید. رنگ مشکی گرما را جذب می‌کند، به همین دلیل از کاغذ مشکی استفاده می‌کنیم. بیسکوییت و شکلات و هر مواد غذایی دیگری که میل دارید را بر روی این کاغذ مشکی قرار دهید. سپس، پلاستیکی را بااستفاده از نوار چسب بر روی دهانه جعبه بچسبانید. این کار باعث می‌شود، هوای داخل جعبه بیشتر گرم شود و گرمای جذب شده در داخل جعبه باقی بماند و خارج نشود. اجاق گاز خورشیدی آماده است. تنها کافی است، آن را در معرض آفتاب قرار دهید تا غذای مورد نظر آماده شود. 

۴. آشنایی با مفهوم چگالی

آزمایش علمی برای کودکان، آموزش چگالی

چگالی میزان جرم یک جسم به حجم آن است. چگالی مواد سبک مانند آب و الکل از عسل و عصاره ذرت که سنگین‌تر است کمتر است.  برای آشنا کردن کودک با این مفهوم می‌توانیم آزمایشی را با مواد مختلف و با چگالی‌های مختلف انجام دهیم.

مواد لازم:

  • عسل
  • عصاره یا شربت ذرت
  • مایع ظرفشویی
  • آب
  • روغن نباتی
  • الکل طبی (الکلی با پایه اتانول)
  • روغن چراغ

هر کدام از مواد نام برده را به مقدار۲۰۰ گرم تهیه کنید. برای اینکه حالت رنگارنگ بهتری به این ترکیب بدهید می‌توانید مقداری رنگ خوراکی به الکل و عصاره ذرت اضافه کنید. سپس، با نهایت دقت مایعات را یکی یکی در وسط لیوان و بر روی مایع قبلی به‌نحوی بریزید که با دیواره لیوان تماسی نداشته باشد. دقت کنید که بعد از اضافه کردن هر مایع، کمی صبر کنید تا مایع به‌خوبی ته‌نشین شود.

ابتدا عسل را به عنوان اولین ماده، درون لیوان بریزید. حواستان باشد که عسل یا هرکدام از مایعات بعدی به اطراف ظرف برخورد نکند. سپس، عصاره ذرت را بر روی عسل بریزید. این روند را به‌ترتیب با مایع ظرفشویی و سپس، آب انجام دهید. برای اضافه کردن آب از قطره‌چکان استفاده کنید. سپس، کم‌کم آب را اضافه کنید.

 از اینجا به بعد یعنی بعد از اضافه کردن آب، اگر مواد به اطراف لیوان برخورد کند هم مشکلی ندارد. در این مرحله، روغن نباتی را نیز با قطره چکان به لیوان اضافه کنید. برای این کار کافی است قطره‌چکان رابر روی لبه لیوان قرار دهید و آن را بفشارید تا روغن به‌آهستگی پایین بیاید و لایه بعدی را تشکیل دهد.  

قطره‌چکان را با آب و صابون به‌خوبی بشویید. سپس، الکل را با کمک آن به سایر مواد اضافه کنید. دوباره قطره‌چکان را بشویید و روغن چراغ را در مرحله آخر اضافه کنید. روغن چراغ قابل اشتعال است و باید مراقب باشید که شعله‌ای اطراف آن روشن نباشد.

۵. آزمایش علمی تولید گردباد

آزمایش علمی برای کودکان، تشکیل گردباد

شاید بارها تماشای گردباد، هنگامی که کودک بودید، شما را به‌وجد آورده باشد و اکنون، فرزندتان با دیدن گردباد به وجد بیاید. حال، می‌توانید با یک آزمایش بسیار ساده گردباد کوچکی بسازید که مانند گردبادهای بزرگ باشد و به این طریق فرزندتان را با نحوه تشکیل گردباد در طبیعت آشنا کنید.

مواد لازم:

  • بطری خالی درب دار
  • اکیل به میزان ۳ تا ۴ قاشق چایخوری
  • قیف
  • آب

ابتدا، می‌توانید اکلیل‌ها را به کمک قیف به درون بطری بریزید. به خاطر داشته باشید که هرچه میزان اکلیل بیشتر باشد، به نتیجه بهتری دست خواهید یافت. سه چهارم بطری را با آب پر کنید. درب بطری را محکم ببندید. بطری را وارونه کنید و به‌صورت دایره‌وار و به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه تکان دهید.

بطری را همانطور وارونه بر روی میز قرار دهید و مشاهده کنید که چگونه گردباد تشکیل خواهد شد. اکیل خاصیتی شبیه به خاک دارد که همچون خاک در گردباد در هوا می‌رقصد. هنگامی که بطری را دایره‌وار می‌چرخانید، گرداب ایجاد شده شبیه به یک گردباد به‌نظر می‌رسد. برای درک بهتر مراحل این آزمایش می‌توانید به ویدیوی آموزش مربوط به آن به آدرس Cool Science Experiments مراجعه کنید.

۶. جادوی انعکاس و شکست نور

آزمایش علمی برای کودکان، پدیده شکست نور

برای اینکه بتوانید کودک را با پدیده شکست نور آشنا کنید، بهتر است این کار را از طریق یک آزمایش عملی انجام دهید.

مواد لازم:

  • یک لیوان آب
  • کاغذ یا یک قطعه دستمال کاغذی
  • خودکار

برای شروع نقش دو فلش هم جهت یا تصویر صورت یک انسان یا هر چیز دیگری که دوست دارید را روی کاغذ رسم کنید. سپس، لیوان را مقابل یکی از آن‌ها قرار دهید و از طریق لیوان به آن تصویر نگاه کنید. چه چیزی می‌بینید؟ اگر تصویر فلش باشد، جهت یکی از فلش‌ها در لیوان متفاوت از جهت فلش دیگر دیده می‌شود. اگر تصویر صورت یک فرد باشد، جهت نگاه کردن آن آدم از طریق لیوان تغییر می‌کند. این پدیده به‌دلیل شکست نور اتفاق می‌افتد.

هنگامی که نور از اجسام شفاف عبور می‌کند، به‌اصطلاح می‌شکند. هنگامی که لیوان را پر از آب می‌کنید، مانند یک عدسی عمل می‌کند و تصویر را وارونه نشان می‌دهد. تصویر وارونه بسته به اینکه شی مورد نظر در چه فاصله‌ای از لیوان قرار می‌گیرد، ممکن است بزرگتر، کوچکتر یا همان اندازه دیده شود. البته، علاوه بر این موارد قطر لیوان نیز پارامتر مهمی در این تفاوت‌ها است.  

در پایان

یکی از بهترین روش‌های آموزش، آموزش عملی است و علم شاخه‌ای است که تنها با خواندن مطالب به‌صورت تئوری، راهی به‌پیش نمی‌برد. آزمایش‌های علمی در سطح کودکان به‌نوعی مانند بازی های آموزشی برای کودکان تعامل و کنجکاوی کودک را برمی‌انگیزد. سوال‌های بسیاری در ذهنش به‌وجود می‌آورد و لاجرم کودک را وادار می‌کند به‌دنبال جوابی برای سوال‌هایش برود. گاهی حین یک آزمایش جرقه‌ای در ذهنش زده می‌شود و به اکتشافات دیگری منجر می‌شود. بنابراین، سعی کنید آزمایش علمی برای کودکان را چه در خانه و چه در مدرسه در برنامه فرزندتان بگنجانید.

سوال‌های متداول

چرا انجام آزمایش علمی برای کودکان مفید است؟

آزمایش‌های علمی و عملی دید علمی کودک را پرورش می‌دهند. به‌جای اینکه کودک مطالب را بدون اینکه ذهنیتی نسبت به آن داشته باشد را حفظ کند. می‌تواند آن را از طریق تجربه لمس کند. علاوه بر آن، آزمایش‌های علمی باعث کشف و یادگیری می‌شوند و فرآیند علت و معلول را نیز به کودک می‌آموزند.

چه آزمایش‌های علمی را می‌توان در خانه انجام داد؟

لازم نیست ابزار و ادوات خاصی برای انجام یک آزمایش علمی تهیه کنید. با همان وسایل ساده و موجود درخانه نیز می‌توانید یک آزمایش خوب انجام دهید. درست مثل تولید گردباد، ساخت چرخه آب، ساخت اجاق گاز و مانند آن.

آیا باید بچه‌ها را از سنین پیش از دبستان با علوم آشنا کرد؟

آشنا کردن کودک با مباحث علمی و پیش از دبستان باعث می‌شود، کودک درک بهتری نسبت به مفاهیم علمی پیدا کند. درنتیجه، در سنین دبستان و بالاتر بهتر بتواند با مفاهیم عمیق‌تر ارتباط برقرار کند.

نکات طلایی

  • یادگیری از طریق آزمایش‌های عملی بهتر در ذهن کودک باقی می‌ماند.
  • آزمایش علمی ذهن کودک را باز می‌کند و کنجکاوی‌اش را برمی‌انگیزد.
  • انجام آزمایش علمی در خانه و پیش از دبستان درک کودک را بالا می‌برد و او را برای رفتن به مدرسه آماده می‌کند.
انواع بازی های حسی برای کودکان چیست و چرا مهم است؟

انواع بازی های حسی برای کودکان چیست و چرا مهم است؟

بازی نقش مهمی در رشد و پرورش کودک ایفا می‌کند. هر بازی ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که می‌تواند مهارت‌های مختلف کودک را تحت تاثیر قرار دهد. به‌طور مثال، بازی برای آموزش همدلی مهارت همدلی را در کودک تقویت می‌کند. بازی برای تقویت مهارت های شناختی در کودکان، مهارت‌های شناختی را در کودک بهبود می‌بخشد. بازی‌های حسی نیز حواس پنج‌گانه کودک را تحریک کرده و او را برای زندگی آینده آماده می‌کنند و می‌توانند راه ارتباطی کودک با جهان اطراف باشند. در این مقاله به بررسی فواید و انواع بازی های حسی برای کودکان می‌پردازیم. با ادامه مقاله همراه باشید.

فهرست

فواید بازی های حسی برای کودکان چیست؟

فواید بازی های حسی برای کودکان

کودک از بدو تولد تا اوایل دوره کودکی به‌طور طبیعی از حواس پنج‌گانه خود برای کشف جهان اطرافش استفاده می‌کند. در بزرگسالی نیز این حواس در تصمیم‌گیری‌های مختلف به او کمک می‌کنند.

بازی های حسی به ایجاد ارتباطات عصبی در مغز کمک می‌کنند. فرصتی را برای کودک فراهم می‌کنند تا از نظر مغزی و حسی رشد کند. باعث بهبود مهارت‌های حرکتی و زبانی کودک می‌شوند. مهارت حل مسئله و تفکر علمی را در کودک ارتقا می‌دهند.

حس لامسه، بویایی، چشایی، بینایی و شنوایی و هرچیزی که باعث حرکت کودک شود از طریق باز‌ی‌های حسی برانگیخته می‌شود.

بازی‌های حسی علاوه بر سرگرمی، کودک را وادار به کنکاش و جستجو می‌کنند. راهی را برایش باز می‌کنند تا مانند روش‌های علمی به مشاهده، استنباط، آزمایش و نتیجه‌گیری بپردازد. این ویژگی کنجکاوی کودک را تحریک می‌کند و باعث موفقیت او در آینده خواهد شد.

علاوه بر آن، بازی‌های حسی توانایی دسته‌بندی اطلاعات را براساس اطلاعات مفید و غیر مفید به کودک می‌دهند. به‌طور مثال، هنگامی که کودک مشغول بازی با دوستانش است، ممکن است صداهای آزار دهنده اطراف تمرکز او را بر‌هم بزند. بازی‌های حسی به کودک می‌آموزند تا بتواند مانع صداهای مزاحم شده، تمرکزش را از دست نداده و به بازی ادامه دهد.

انواع بازی های حسی برای کودکان

بازی‌های حسی برای نوزادان، کودکان نوپا، پیش‌دبستانی‌ها و دبستانی‌ها مفید هستند. هنگامی که کودک از چند حواس خود برای انجام کاری استفاده می‌کند، تجربه بیشتری به‌دست می‌آورد. بنابراین، بهتر است بازی‌هایی برای او درنظر گرفته شود که حواس او را بیشتر درگیر کند. در ادامه بازی‌های حسی مختلفی را معرفی خواهیم کرد.

۱. ساخت رنگین‌کمان شنی

ساخت رنگین‌کمان شنی

شن بازی سرگرمی خوبی برای کودکان است. این سرگرمی می‌تواند ساعت‌ها کودک را به خود مشغول کرده و قوه تخیل او را تقویت کند. برای شروع بازی مقداری شن، قیف، لوله، بطری، در بطری، ماسوره، قاشق چایخوری و اسکوپ بستنی تهیه کنید.

برای ساخت رنگین‌کمان می‌توانید مقداری شن‌ رنگی تهیه کنید یا آن را با اضافه کردن رنگ به شن در خانه تهیه کنید. شن‌های رنگی را با قاشق یا اسکوپ بردارید. سپس، به کمک لوله‌های مقوایی آن‌ها را در یک راستا کنار هم بریزید تا یک رنگین کمان شنی زیبا بسازید. فواید این بازی:

  • آشنایی با رنگ‌های موجود در رنگین‌کمان
  • تقویت مهارت‌ های حرکتی و هماهنگی چشم و دست در او هنگام پیمانه کردن شن‌ها
  • ارتقا خلاقیت و قوه تخیل او هنگام نقش‌آفرینی و داستان پردازی
  • قوی‌تر شدن حس لامسه هنگام لمس شن و فرم دادن به آن

۲. خلق اثری هنری با شن

خ

در این بازی به شن، پشم یا الیاف نخی، چسب PVA، کاغذ، قاشق، قیچی و قلم‌مو احتیاج داریم. چسب PVA را به مقدار زیادی و با کمک قلم‌مو بر روی کاغذ بمالید. الیاف نخی را به‌اندازه منظره‌ای که می‌خواهید به‌تصویر بکشید برش بزنید. قطعات پشمی را بر روی کاغذ بچسبانید.

شن‌های رنگی را با نوک انگشت یا قاشق بر روی طرحی که ساخته‌اید بپاشید. هنگامی که رنگ‌ها خشک شدند، اگر هنوز چسب و شن لازم است، بر روی نقاشی بپاشید. می‌توانید عناصر دیگری چون، صدف، برگ، چمن و مانند آن را به این اثر هنری اضافه کنید. فواید این بازی:

  • افزایش خلاقیت و قوه تخیل کودک
  • درک علل و معلول
  • درک ابعاد و اندازه‌ها
  • حس غرور و کامیابی
  • کشف و شهود
  • غلبه بر مشکلات و افزایش توانایی حل مسئله
  • ارتباط با جهان و بیان عقاید و توسعه مهارت زبانی در کودک
  • تشخیص رنگ‌ها

برای آشنایی بیشتر با نحوه تشخیص رنگ‌ها می‌توانید به مقاله ۸ روش موثر برای آموزش رنگ ها به کودکان مراجعه کنید.

۳. در جستجوی گنج

در جستجوی گنج

یک جعبه مقوایی یا پلاستیکی تهیه کنید. داخل آن را با پوشال‌های بازیافتی یا خرده کاغذهای مجعد مانند تصویر پر کنید. این نوع کاغذ یک ماده بسیار عالی برای تقویت حواس کودک است. حال، چندین سکه را داخل جعبه قرار دهید و جعبه را به کودک تحویل دهید تا به‌دنبال سکه‌ها بگردد. فواید این بازی حسی:

  • تقویت مهارت‌های حرکتی مانند استفاده از انگشتان و بازوها
  • تقویت حس لامسه
  • شناخت و تمایز بافت متفاوت مواد

۴. حباب بازی

کودکان نوپا عاشق بازی کردن با حباب هستند. می‌توانید این بازی را در فضای باز برای کودک در نظر بگیرید. برای ساخت حباب کافی است کمی صابون را به آب گرم اضافه کرده، آن‌ها را باهم مخلوط کنید. اجازه دهید تا حباب تشکیل شود. می‌توانید وسایلی چون قاشق، قیف، توپ و مانند آن را به ظرف بازی او اضافه کنید تا کودک بیشتر سرگرم شود. سپس، بعد از بازی با کمک کودک محیط را تمیز کنید. فواید این بازی:

  • جذب ویتامین دی
  • تقویت مهارت های حرکتی و شناختی
  • تقویت حس لامسه و تمایز و شناخت بافت مواد

۵. شناخت گل‌ها و گیاهان

گیاهان مختلف خاصیت و بوی مختلفی دارند. به‌طور مثال، گیاهی چون نعناع به‌دلیل بافت و بویی که دارد نمونه خوبی برای تقویت حواس پنج‌گانه کودک است. با کمک کودک نعناع‌ها را از بوته جدا کنید. آن‌ها را بشویید. نعناع‌ها را در اختیار کودک قرار دهید تا آن‌ها را لمس کند. با بافت برجسته آن آشنا شود. آن را بو کند و نظراتش را درمورد آنچه تجربه کرده است با شما به اشتراک بگذارد. سپس، یک دمنوش دلچسب درست کنید و کنار هم از نوشیدن آن لذت ببرید. برای اطلاعات بیشتر در مورد گیاهان مختلف به سایت عطارک مراجعه کنید.

علاوه بر دمنوش می‌توانید یک کاردستی بهاری زیبا بسازید. یک عدد کاغذ، چسب، گل آفتابگردان و کمی نعناع تهیه کنید. می‌توانید گیاه را بر روی کاغذ بچسبانید و یک اثر هنری خلق کنید. می‌توانید گیاهان مختلف را برش بزنید تا کودک محتویات درون آن را ببیند و بیشتر با ساختار آن آشنا شود. سپس، محتویات درون گیاه را بر روی کاغذ بچسبانید. فواید شناخت گیاهان برای کودک:

  • تقویت حس لامسه، بویایی، چشایی و بینایی
  • همکاری و کار گروهی
  • آشنایی با طبیعت و خواص گیاهان

در پایان

بازی‌های حسی یکی از انواع بازی‌هایی است که می‌تواند مهارت‌های حرکتی، حواس پنج‌گانه و تمرکز کودک را تقویت کند. کار با انواع مواد مانند ماکارانی، شن، گِل، پلاستیگ، گل و گیاه و مانند آن به کودک کمک می‌کند تا بافت متفاوت مواد مختلف را لمس کند. آن را ببیند، بچشد یا بو کند و از این طریق بتواند جهان اطرافش را بیشتر درک کند.

سوال‌های پرتکرار

مهارت‌های حسی چه نوع مهارت‌هایی هستند؟

مهارت‌های حسی شامل بینایی، شنوایی، لامسه، بویایی، چشایی و اطلاعات عمومی در زمینه عضلات و مفاصل است.

چگونه بازی‌های حسی به رشد کودک کمک می‌کنند؟

بازی های حسی برای کودکان شامل فعالیت‌هایی است که می‌تواند حواس کودک را تحریک کرده و او را با محیط اطرافش پیوند بزند. درنتیجه، باعث رشد و پرورش کودک شود. بازی‌های حسی به‌طور طبیعی کودک را تشویق می‌کند تا هنگام بازی دست به خلق، کنکاش و جستجو بزند.

بازی‌های حسی شامل چه بازی‌هایی هستند؟

وسایلی که کودک می‌تواند آن‌ها را لمس کند حس لامسه کودک را تقویت می‌کند. موادی را که می‌تواند بو کند حس بویایی را در کودک تقویت می‌کند. بازی با اجسام سخت مانند مواد غذایی، مواد طبیعی، مایعات، مواد با رایحه‌های مختلف مانند بو کردن شکوفه درختان در بهار حواس کودک را تقویت می‌کند.

نکات طلایی

  • بازی‌های حسی کودک را به جهان اطرافش پیوند می‌زند.
  • حواس پنج‌گانه کودک از طریق بازی‌های حسی تقویت می‌شود.
  • بازی‌های حسی تمرکز کودک را افزایش می‌دهند.
  • شن، کف صابون، حباب، آشنایی با گل‌ها و گیاهان، بازی با ماکارونی، برنج و مانند آن همگی نمونه‌هایی از بازی های حسی برای کودکان هستند.