شهریور ۲۱, ۱۴۰۰

علت بی خوابی در کودکان و ۵ روش برای بهبود این مشکل

توسط | شهریور ۸, ۱۴۰۰ | اصول تربیتی

بی‌خوابی اختلالی است که ممکن است هم در بزرگسالان و هم در کودکان رخ دهد. این مسئله با گذشت زمان حل می‌شود. اما، اگر فرزندتان به مدت چند ماه و بیش از سه بار در هفته دچار اختلال در خواب شد، بهتر است آن را جدی‌تر پیگیری کنید. در این مقاله به بررسی علائم، علل و راهکارهای بی خوابی کودکان می‌پردازیم.

کودک در هر سن به چه میزان خواب احتیاج دارد؟

بی خوابی کودکان

کودکان برای اینکه کارایی بیشتری در طول روز داشته باشند، بیشتر از بزرگسالان به خوابیدن احتیاج دارند. شرایط خواب با رشد کودک تغییر می‌کند و در هر رده سنی مقدار متفاوتی است. مطابق با تحقیقاتی که در مجله اینترنتی HelpGuide منتشر شده است، میزان خواب مورد نیاز کودک به شرح زیر است:

  • نوزاد بین ۴ تا ۱۲ ماه حدود ۱۲ تا ۱۶ ساعت باید بخوابد.
  • کودک نوپا بین ۱ تا ۲ سال حدود ۱۱ تا ۱۴ ساعت باید بخوابد.
  • کودکان بین ۳ تا ۵ سال حدود ۱۰ تا ۱۳ ساعت باید بخوابند.
  • کودکان بین ۶ تا ۱۲ سال حدود ۹ تا ۱۲ ساعت باید بخوابند.
  • نوجوانان بین ۱۳ تا ۱۸ سال حدود ۸ تا ۱۲ ساعت باید بخوابند.

علت بی خوابی کودکان چیست؟

علل بی خوابی کودکان اغلب از اتفاق‌هایی که در طول روز یا قبل از ساعت خواب برای آن‌ها رخ می‌دهد، نشات می‌گیرد. خوردن غذاهای شیرین در طول روز یا تماشای تلویزیون درست قبل از ساعت خواب می‌تواند خواب کودک را تحت تاثیر قرار دهد. البته، عوامل دیگری نیز وجود دارند که خواب کودک را مختل می‌کنند.

۱. استرس

اگرچه کودکان هنوز بسیار کوچک هستند. اما، آن‌ها نیز ممکن است استرس را تجربه کنند. استرس در کودکان ممکن است ناشی از حوادثی باشد که در طول روز در خانه یا مدرسه برای آ‌ن‌ها اتفاق می‌افتد.

ممکن است از طرف هم‌کلاسی‌ها یا حتی افراد خانواده خود مورد تمسخر واقع شده باشند. ممکن است دچار مشکلات درسی شده باشند. استرس حتی ممکن است ناشی از مشکلات خانوادگی مانند دعوای والدین، ورود نوزاد جدید یا هم‌اتاق شدن با فرد جدید باشد.

ورود نوزاد جدید و هم‌اتاق شدن با او یا عضو دیگری چون، مادربزرگ یا پدربزرگ کودک را مضطرب می‌کند. درنتیجه، عادت خواب او را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

۲. ترس

بی خوابی کودکان

در دوره‌ای از کودکی، بچه‌ها از تاریکی و هیولای زیر تخت می‌ترسند. در این شرایط بسیاری از کودکان توانایی تشخیص واقعیت را از تخیلات ندارند. خیال‌پردازی‌ها می‌تواند برای آن‌ها بسیار ترسناک باشد و باعث بی‌خوابی کودک شود.

اگرچه که مهم است که به کودک اجازه دهید ترس خود را ابراز کند. اما، نباید ترس کودک را حمایت کنید. یا به‌گونه‌ای رفتار کنید که گویا واقعا هیولایی در تاریکی وجود دارد. در عوض، بهتر است برای او توضیح دهید.

توضیح دهید که چگونه تصوراتش می‌تواند او را فریب دهد. چگونه تصوراتش از یک سایه یا یک صدای کوچک می‌تواند به‌اشتباه موجودی ترسناک بسازد. برای کنترل ترس کودکان و آشنایی بیشتر با آن به مقاله دلایل ترس کودکان از تاریکی مراجعه کنید.

۳. شب ادراری

بعضی از کودکان بین سنین ۲ تا ۴ سالگی مشکل شب ادراری دارند. همین امر باعث می‌شود رغبتی به خوابیدن نداشته باشند. چرا که دائما نگران هستند که شاید دوباره امشب نیز همان اتفاق بیافتد و آن‌ها را خجالت‌زده کند.

در این شرایط برای اینکه بتوانید به کودک کمک کنید، او را سرزنش نکنید، مسخره نکنید، دست نیندازید. برای شب‌هایی که کودک رختخوابش را خیس نمی‌کند، جایزه‌ای درنظر بگیرید تا تشویق شود. برای درمان این مشکل با دکتر متخصص صحبت کنید.

۴. کافئین

بسیاری از نوشابه‌های گازدار و نوشیدنی‌های انرژی‌زا حاوی کافئین هستند که می‌توانند کودک را بی‌خواب کند. بنابراین، به مواد غذایی که در اختیار کودک قرار می‌دهید توجه کنید. سعی کنید مصرف این مواد را برای کودک محدود کنید.

۵. عوارض جانبی برخی از داروها علت بی خوابی کودکان است

برخی از داروها خواب کودک را مختل می‌کنند. به‌طور مثال، داروهایی که در درمان اختلال بیش فعالی، کمبود توجه یا افسردگی استفاده می‌شوند باعث اختلال خواب کودک می‌شوند.

۶. مشکلات پزشکی

بیماری‌های بسیاری نیز ممکن است خواب کودک را دچار اختلال کند. بیماری‌هایی چون اختلال قطع نفس هنگام خواب، سندروم پای بی‌قرار، آلرژی و اگزما که باعث خارش پوست می‌شود خواب کودک را مختل می‌کنند.

اگر فرزندتان از این بیماری‌ها رنج می‌برد، بهتر است او را به‌طور مرتب تحت معاینه قرار دهید. با این عمل می‌توانید مسائلی که در خواب او اخلال ایجاد می‌کند را شناسایی کرده و به او کمک کنید.

۷. عوامل محیطی

گرما، سرما، نور، صدای بلند و بیدار ماندن والدین ممکن است باعث ایجاد اختلال در خواب کودک شود. بنابراین، هنگامی که متوجه شدید کودک بی‌خواب شده است، با او صحبت کنید. اگر دلیل آن عوامل محیطی بود سعی در تسهیل شرایط کنید.

بعضی از بچه‌ها گرمایی هستند. اگر در زمستان کودک تمایلی به پوشیدن لباس گرم هنگام خوابیدن نداشت، با او مجادله نکنید. اجازه دهید لباس سبک‌تری بپوشد.

علائم بی‌خوابی کودکان چگونه است؟

بی خوابی کودکان

خواب برای رشد کودک بسیار مهم است. بی خوابی کودکان می‌تواند رفتار و وضعیت روحی آن‌ها را تحت تاثیر قرار دهد و سلامت کودک را دچار مشکل کند. اگر فرزندتان اغلب در نیمه‌های شب از خواب می‌پرد، به این معنا است که او با بی‌خوابی دست‌وپنجه نرم می‌کند.

بی‌خوابی ممکن است دوره کوتاهی داشته باشد. طی چند روز یا چند هفته برطرف شود یا می‌تواند طولانی مدت باشد و زندگی کودک را تحت تاثیر قرار دهد. برخی از علائم بی خوابی عبارت‌اند از:

  • کودک اغلب دمدمی مزاج، تحریک پذیر، عصبانی یا بیش از حد احساساتی می‌شود.
  • هنگام تمرکز کردن چه در خانه و چه در مدرسه با مشکل مواجه می‌شود.
  • هنگام سوار شدن در ماشین به خواب فرو می‌رود.
  • هنگام صحبت کردن با مشکل مواجه می‌شود. به‌طور مثال، ممکن است بین کلمات مکث کند.
  • برای بیدار شدن از خواب مشکل دارد. اگر او را بیدار کنید، برای دوباره خوابیدن نیز با مشکل مواجه خواهد شد.
  • اغلب قبل از ساعت خواب حس خواب‌آلودگی به سراغ او می‌آید.
  • خیلی زود از خواب بیدار می‌شود. (درحالی‌که، هوا هنوز تاریک است.)
  • قدرت تحمل او کاهش می‌یابد و به راحتی عصبانی می‌شود یا به‌اصطلاح از کوره در می‌رود.

روش‌های درمان بی خوابی در کودکان به چه صورتی است؟

ایجاد عادت‌های رفتاری خوب در زندگی می‌تواند شرایط بهتری را برای کودک فراهم کند. این عادت‌ها می‌توانند مشکلات خواب کودک را به‌حداقل برسانند یا آن را درمان کنند. تنها کافی است به موارد زیر توجه کنید.

۱. تختخواب فقط برای خوابیدن است

تختخواب فقط برای استراحت کردن است. با انجام کارهای متفرقه این آرامش و عادت به آرامش گرفتن از محیط خواب گرفته می‌شود. برای درمان بی خوابی کودکان بهتر است کودک در تختخواب تکالیفش را انجام ندهد. با تلفن همراه بازی نکند و هم‌چنین، تلویزیون نیز تماشا نکند.

مطمئن شوید که فرزندتان از تختخواب خود فقط برای خوابیدن استفاده می‌کند. در همین راستا، شما نیز از اتاق خواب کودک به‌عنوان انباری یا استراحتگاه خودتان استفاده نکنید. با ایجاد عادت رفتاری درست و اهمیت به خوابیدن گام‌به‌گام عادت خواب را در کودک تنظیم کنید.

۲. مطمئن شوید که اتاق خواب کودک جای راحتی است

بی خوابی کودکان

بسیاری از کودکان در اتاقی که کمی خنک باشد راحت‌تر به‌خواب می‌روند. اگر صدایی از بیرون مزاحم خواب کودک می‌شود، می‌توانید از فن یا صدایی که صدای بیرون را کم کند استفاده کنید.

در این شرایط با توجه به عادت رفتاری کودک می‌توانید موسیقی ملایمی هنگام خواب برای او پخش کنید. برای آشنایی با موسیقی هنگام خواب به مقاله تاثیر آهنگ خواب بر کودک مراجعه کنید.

علاوه بر این، باید توجه کنید که اتاق کودک نباید خیلی شلوغ و مملو از اسباب‌بازی باشد. هر چه فضا خالی و ساده‌تر باشد، کودک آرامش بیشتری پیدا می‌کند و بهتر می‌تواند بخوابد.

وجود نورهای مزاحم نیز ممکن است عاملی برای بی خوابی کودکان باشد. بنابراین، می‌توانید از یک چراغ خواب با نور ملایم استفاده کنید.

هیچ ساعتی را در اتاق خواب کودک قرار ندهید. اگر وجود ساعت در اتاق کودک ضروری است، هنگام خواب روی آن را به سمت دیگری برگردانید. به این وسیله کودک هنگام بی‌خواب شدن نمی‌تواند دائما به آن نگاه کند و زمان را چک کند و دچار استرس شود.

۳. حتی در آخر هفته‌ها نیز همان برنامه خواب را برای کودک رعایت کنید

تا حد امکان ساعت خواب کودک در تعطیلات را تغییر ندهید. حفظ این عادت رفتاری به کودک کمک می‌کند تا طبق روال قبل بخوابد و بیدار شود.

والدین نیز باید این نکته را در تعطیلات رعایت کنند. آن‌ها نباید حداکثر یک ساعت بیشتر از روزهای معمولی در رختخواب بمانند. چرا که، خوابیدن بیش از حد در روزهای تعطیل به کودک هشدار می‌دهد که والدینش در طول هفته با کمبود خواب مواجه هستند. با خوابیدن بیشتر در روزهای تعطیل این کم‌خوابی باید جبران شود. این کار پیامد خوبی نخواهد داشت. چرا که کودکان از والدینشان الگو می‌گیرند.

۴. اجازه ندهید کودک با شکم پر یا خالی بخوابد

یک میان وعده سبک مانند شیر گرم و موز ایده خوبی برای قبل از خواب است. البته انتخاب میان وعده را براساس ذائقه و نوع بدن کودک انتخاب کنید. چرا که ممکن است شیر برای بعضی از بچه‌ها انتخاب مناسبی نباشد. میان وعده سنگین تا ۲ ساعت قبل از خواب یا در مقابل، گرسنگی قبل از خواب ممکن است باعث بی خوابی کودکان شود.

۵. کودک را آرام کنید

به کودک آموزش دهید که قبل از خواب یک نفس عمیق بکشد. سپس، تصویر ذهنی مثبتی هنگام خوابیدن در رختخواب برای خودش مجسم کند. به‌طور مثال، تجسم کند که در یک ناحیه کوهستانی بسیار زیبا قرار دارد. یا خودش را معلق در استخر یا دریا تصور کند.

این روش ذهن کودک را از تنش‌هایی که در طول روز با آن مواجه بوده جدا کرده او را آرام می‌کند. در نتیجه، کودک می‌تواند راحت‌تر بخوابد. تنفس شکمی نیز راه خوبی برای درمان بی خوابی کودکان محسوب می‌شود.

برچسب‌ها:

۰ دیدگاه

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ارتباط با متخصصان

مقالات مرتبط

از ما با خبر باشید

عضویت در خبرنامه کارپازل

با عضویت در خبرنامه کارپازل از آخرین اخبار ما مطلع باشید.

کارپازل را دنبال کنید

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

این را به اشتراک بگذارید