آبان ۱۱, ۱۳۹۹

تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان و نحوه مدیریت آن در زندگی کودک

توسط | آبان ۱۰, ۱۳۹۹ | اصول تربیتی

تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان

شبکه‌های اجتماعی تبدیل به بازیگران مهمی در زندگی کودکان شده‌اند. با رشد فناوری،‌ فرزندان ما در تمامی اوقات به سادگی به صفحه‌‌های اجتماعی خود دسترسی دارند و با محتوایی مواجه هستند که الزاما برای آن‌ها تولید نشده است. همچنین این نوع از ارتباط باعث شده است کودکان زمان زیادی را به صفحه‌های دستگاه خیره شوند و زمان کمی را صرف ارتباط دنیای واقعی کنند. در این مقاله سعی می‌کنیم تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان و نحوه مدیریت درست آن را بررسی کنیم.

تاثیرات مثبت شبکه های اجتماعی بر کودکان

تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان

جهان با پیدایش شبکه‌های اجتماعی روش‌های ارتباطی جدیدی را تجربه کرده است. نحوه ارتباط برقرار کردن، یادگیری، آموزش نیز همگی تحت تاثیر شبکه‌های اجتماعی قرار گرفته است. به همین دلیل، والدین باید از ماهیت و تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان آگاه باشند. در ادامه مزایای استفاده از شبکه‌های اجتماعی را بررسی خواهیم کرد.

۱. ارتقا مهارت‌های فنی

ما در عصر تکنولوژی قرار داریم. برای هم‌تراز شدن و به‌روز ماندن با اطلاعات و فناوری روز باید همراه با آن حرکت کرد. حضور درشبکه‌های اجتماعی مهارت‌های فنی مورد نیاز کودکان را تقویت می‌کند. مهارت‌هایی که در مسیر رسیدن به آینده برای کودک ضروری است.

شبکه‌های اجتماعی به کودک کمک می‌کند شبکه دوستانشان را گسترش دهند، بتوانند در جامعه‌ای گسترده‌تر حضور داشته باشند و مهارت‌های اجتماعی نسل خود را بیاموزند.

۲. فضایی برای یادگیری است

هر چیزی که ساخته می‌شود می‌تواند هم تاثیر منفی و هم تاثیر مثبت داشته باشد. این شما هستید که انتخاب می‌کنید به کدام بعد بهای بیشتری دهید. یعنی، نحوه استفاده از آن تکنولوژی به نوع نگاه، نیاز و انتخاب افراد بستگی دارد. تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان تنها به تقویت ارتباط اجتماعی و معاشرت با دیگران کمک نمی‌کند. بلکه، فواید بسیار دیگری نیز دارد.

عضویت در صفحات آموزشی و یادگیری مطالب مفید به کودکان و نوجوانان کمک می‌کند تا از فضای مجازی به‌درستی استفاده کنند. بچه‌ها می‌توانند حتی نظرات خود را با سایر اعضا به‌اشتراک بگذارند و مطالب بیشتری بیاموزند.

۳. ابراز احساسات

ابراز احساسات

شبکه‌های اجتماعی فضایی را برای تبادل نظر کاربران با هم در سطح جهان فراهم می‌کند. این فضا برای افراد خجالتی یا درونگرا که می‌ترسند نظراتشان را به‌طور مستقیم بیان کنند مفید است. اعتمادبه‌نفس آن‌ها را افزایش می‌دهد. به آن‌ها کمک می‌کند تا با ارسال نظراتشان در مورد تصاویر و ویدئوهایی که سایرین به‌اشتراک می‌گذارند خود را ابراز کنند. درنتیجه، افراد خجالتی در روابط واقعی با افراد موفق‌تر عمل می‌کنند.

۴. ارتباط با دوستان

فضای مجازی شرایطی را برای کودکان فراهم می‌کند تا بتوانند با دوستانشان حتی هنگامی که از هم دور هستند در ارتباط باشد. کودکان می‌توانند با بسیاری از افراد در سراسر جهان ارتباط برقرار کنند. با فرهنگ آن‌ها آشنا شوند و زبان خود را تقویت کنند.

تاثیرات منفی شبکه های اجتماعی بر کودکان

بعضی از افراد معتقدند که شبکه‌های اجتماعی بیش از آنکه مفید باشند، مضر هستند. در ادامه برخی از اثرات منفی شبکه‌های اجتماعی که اهمیت بیشتری دارند را بررسی خواهیم کرد.

۱. وابستگی به شبکه‌های اجتماعی

یکی از شناخته‌ شده‌ترین نقاط ضعف استفاده از شبکه‌های اجتماعی، وابستگی شدیدی است که در افراد ایجاد می‌شود. بررسی مداوم پوشش خبری شبکه‌های اجتماعی در این افراد به یک عادت اعتیادآور تبدیل می‌شود. بعضی از متخصصین معتقدند:

بعضی از ویژگی‌های شبکه‌های اجتماعی مانند «پسندیدن یا لایک کردن» و «اشتراک گذاری» مرکز پاداش‌دهی را در مغز فعال می‌کند. به‌طوری‌که، این مرکز در دوران نوجوانی فعال‌تر و حساس‌تر است. شاید به‌همین دلیل است که نوجوانان بیشتر از بزرگسالان وقت خود را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند. ازآنجایی‌که ما به عنوان موجوداتی اجتماعی برای تعامل و ارتباط برقرار کردن با دیگران ارزش قائل هستیم. این ویژگی‌ها بر خلق‌وخوی ما تاثیر می‌گذارند و رفتار ما را در شبکه‌های اجتماعی تعیین می‌کند.

۲. تلف کردن وقت

تلف کردن وقت

زمان گوهر گران‌بهایی است که تنها ارزش آن را در بزرگسالی می‌توان درک کرد. با برنامه‌ریزی و ارزش‌گذاری می‌توان کودکان را از اهمیت آن آگاه کرد.

تاثیر شبکه ‌های اجتماعی بر کودکان به‌اندازه‌ای است که باعث می‌شود زمان زیادی را در آن صرف کنند. این اعتیاد تکالیف مدرسه، مطالعه، غذا خوردن، ورزش کردن را تحت تاثیر قرار می‌دهد و مختل می‌کند.

۳. سلامت روان

مدت‌هاست که روانشناسان مشاهداتی بر تاثیر منفی شبکه‌های اجتماعی بر سلامت روان کودکان داشته‌اند. کودکانی که بیش از سه ساعت در روز زمان خود را شبکه‌های اجتماعی صرف می‌کنند، بیش از دوبرابر سایرین از سلامت روانی رنج می‌برند. غرق شدن در شبکه‌های مجازی رشد عاطفی و اجتماعی را در کودک به تاخیر می‌اندازد.

گزارشی که توسط موسسه کار اقتصادی IZA منتشر شده است، نشان می‌دهد:

تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان با گذراندن تنها یک ساعت در فضای مجازی می‌تواند حس بدی را به آن‌ها منتقل کند. چون که ممکن است خودشان را با دیگران مقایسه کنند و درگیر آزار و اذیت‌های اینترنتی شوند. علاوه بر آن، ارتباط مجازی و کاهش تعامل نزدیک با دوستانشان ممکن است اثر بدی روی آن‌ها بگذارد.

اما، راه حل پیشنهادی چیست؟ می‌توان استفاده از شبکه‌های اجتماعی را محدود کرد. اما، نمی‌توان آن را حذف کرد. تربیت فرزندان باید به‌گونه‌ای باشد که روی توانایی‌ها و زندگی خود تمرکز کنند و ارزش خودشان را درک کنند. بپذیرند که هر انسان زندگی منحصربه‌فردی دارد که با شناخت و تلاش فردی به موفقیت دست خواهد یافت.

۴. حس همدلی و همدردی

ارتباط مجازی که از طریق شبکه‌های اجتماعی ایجاد می‌شود مهارت ارتباط اجتماعی رودررو در کودک و نوجوان را کاهش می‌دهد. کودک بدون اینکه ارتباط غیر کلامی و زبان بدن افراد را بفهمد رشد می‌کند.

تعامل اجتماعی نقطه حیاتی در پرورش مهارت همدلی و همدردی در کودکان است. این نقصان در تعامل اجتماعی باعث می‌شود کودکان سایر افراد جامعه را درک نکنند. در نتیجه، در ارتباط برقرار کردن ضعیف عمل کنند.

۵. اختلال FOMO

برخی از کودکان و نوجوانان تحت فشار و به دلایل مختلف مجبور می‌شوند به پست‌های دوستانشان واکنش نشان دهند. یعنی، پستی را بپسندند یا نظرشان را راجع به آن ابراز کنند. درحالی که تمایلی به انجام آن ندارند. این جبری که بر خودشان تحمیل می‌کنند خود عامل ایجاد ترس از دست دادن یا اختلال FOMO است.

اختلال FOMO وسواس حضور دائم در شبکه‌های اجتماعی و چک کردن آن و از دست ندادن رویدادهای جدید است. این اختلال منجر به افسردگی و اضطراب می‌شود و مستقیما به تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان مرتبط است.

۶. خودشیفتگی

ارسال بی‌وقفه سلفی و نمایش خود در شبکه‌های اجتماعی خودشیفتگی را در کودکان و نوجوانان افزایش می‌دهد. کم‌کم خلق‌وخوی آن‌ها به میزان استقبال از عکس‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک می‌گذارند وابسته می‌شود. هنگامی که مورد توجه قرار نگیرند، دچار اضطراب و سردرگمی می‌شوند. حس می‌کنند جهان فقط حول خواسته‌های آن‌ها می‌چرخد.

این شرایط رشد عاطفی را در کودک مختل می‌کند. رفتارهای پرخطر، تصمیم‌های غیر معقولانه و گم شدن در مسیر زندگی تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر کودکان خواهد بود.

۷. آزار و اذیت‌های اینترنتی

تاثیر منفی شبکه‌های اجتماعی بر کودکان شامل آزار و اذیت‌ها و جرایم اینترنتی، محتوای توهین‌آمیز و خشن است. آزار و اذیت در شبکه‌های اجتماعی به‌دلیل ماهیتی که این فضا دارد، بسیار آسان‌تر و بی‌رحمانه‌تر صورت می‌گیرد. ممکن زندگی تحصیلی، خانوادگی و اجتماعی کودک را تحت تاثیر قرار دهد. محتوای بد ذهن کودک را به روشی نادرست شکل می‌دهد و باعث آشفتگی ذهنی آن‌ها می‌شود.

نحوه آموزش رفتار در شبکه های اجتماعی به کودکان

تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان

والدین همیشه بهترین‌ها را برای فرزندانشان می‌خواهند. بنابراین، باید در این مسیر همراه با کودک گام بردارند. والدین باید نحوه رفتار در شبکه‌های اجتماعی را متناسب با روحیه کودک یا فرزند نوجوانشان به او آموزش دهند. برای آشنایی بیشتر با نحوه موفقیت نوجوانان به مقاله هفت عادت نوجوانان موفق مراجعه کنید.

۱. اثر مثبتی از خود در شبکه‌های اجتماعی به‌جای بگذارید

به فرزندانتان بیاموزید که تاثیر هرآنچه در اینترنت و شبکه‌های اجتماعی انجام دهند، تا ابد باقی خواهد ماند. دوستان، آشنایان، همکاران، اعضای خانواده و حتی فرزندان آن‌ها در آینده به آن محتوا دست خواهند یافت.

بنابراین، باید محتوای خوب و مفید تولید کنند و تاثیر مثبتی در شبکه‌های اجتماعی از خود به‌جای بگذارند. سعی کنید مرتبا در مورد بایدها و نبایدها صحبت نکنید. بلکه، آن‌ها را تشویق کنید تا روی علایق دیگری که دارند مانند ورزش یا فعالیت‌های اجتماعی دیگر تمرکز کنند.

۲. رفتار و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را برای کودک الگوسازی کنید

والدینی که همواره در تلفن همراه غرق هستند یا اینکه روابط اجتماعی مناسبی ندارند، این رفتارها را به کودک خود منتقل می‌کنند. همواره الگوی مناسبی برای کودکان خود باشید و از آن‌ها بخواهید همین مسیر را طی کنند. با تمرین به نتیجه مطلوب دست خواهید یافت.

۳. قبل از هر اقدامی راجع به آن فکر کنند

در مورد آزار و اذیت‌های اینترنتی و تاثیر آن در طولانی مدت با فرزندتان صحبت کنید. از او بخواهید قبل از هر اقدامی به این سوال‌ها فکر کند.

آیا محتوایی که می‌خواهند با دیگران به‌اشتراک بگذارند، مفید است؟ آیا کیفیت زندگی دیگران را افزایش می‌دهد؟ آیا به دیگران کمک می‌کند؟ آیا انگیزه‌بخش است؟ آیا پست کردن آن محتوا ضرورت دارد؟ آیا دور از هرگونه خشونتی است؟ اگر پاسخ به هر کدام از این سوال‌ها «نه» بود، بنابراین، نباید آن محتوا را پست کنند.

با او دوست باشید. از او بخواهید هنگامی که محتوای نامناسبی در فضای شبکه‌های اجتماعی مشاهده کرد به شما اطلاع دهد. این کار یک قدم مهم و یک روش خوب برای تمرین مسئولیت‌پذیری اجتماعی و ایجاد تغییرات مثبت است.

۴. آموزش

همانطور که حضور در شبکه‌های اجتماعی مهم است، صرف وقت زیاد نیز در آن‌ها کودک را از زندگی واقعی و ساختن آینده‌اش دور می‌کند. بنابراین، مسئولیت شما به‌عنوان والدین این است که تاثیر شبکه های اجتماعی بر کودکان را مطالعه کنید. کودک را از مزایا و مضرات آن آگاه کنید و مدت زمان حضور بچه‌ها در شبکه‌های اجتماعی را کنترل کنید.

۵. ارزش گذاری

سعی کنید اهمیت زندگی واقعی و ارزش دوستان واقعی را به آن‌ها نشان دهید. بچه‌ها را تشویق کنید تا زمانی را با دوستان خود بگذرانند و با آن‌ها بازی کنند. اجازه دهید تا فرزندتان بفهمد که داشتن ۵۰۰ عدد دوست مجازی به این معنی نیست که آن‌ها فردی اجتماعی هستند.

برچسب‌ها:

۰ دیدگاه

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ارتباط با متخصصان

مقالات مرتبط

از ما با خبر باشید

عضویت در خبرنامه کارپازل

با عضویت در خبرنامه کارپازل از آخرین اخبار ما مطلع باشید.

کارپازل را دنبال کنید

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

این را به اشتراک بگذارید