آذر ۲۴, ۱۳۹۹

برخورد با دعوای کودکان: چه زمانی مداخله کنیم؟

توسط | دی ۲۰, ۱۳۹۹ | اصول تربیتی

کودکان ممکن است به دلایل مختلفی با هم دعوا کنند. در این شرایط والدین وظیفه خطیری در  برخورد به‌موقع و مدیریت اوضاع دارند. در ادامه نحوه برخورد با دعوای کودکان را بررسی خواهیم کرد.

چه زمانی در دعوای کودکان مداخله کنیم؟

دعوای بین کودکان بخشی از فرآیند رشد آن‌ها است. گاهی اوقات بهتر است هیچ اقدامی نکنید و به کودکان فرصت دهید تا خودشان مشکل به‌وجود آمده را حل کنند. اما هنگامی که این مشاجره از مرز کلام عبور کرد؛ به دعوای فیزیکی، داد و فریاد، فحش یا تحریک دیگری در مورد موضوعات احساسی از جمله حمله به ظاهر یکدیگر رسید، زمانی است که باید مداخله کنید.

نکات مهم در برخورد با دعوای کودکان

نحوه برخورد با دعوای کودکان

هنگامی که مشاجره‌ای بین کودکان رخ می‌دهد، نحوه برخورد مناسب والدین نقش مهمی در کنترل اوضاع دارد. جدا کردن مداوم کودکان از همدیگر هنگام دعوا هرگز به آن‌ها نمی‌آموزد که چگونه رفتارشان را هنگام عصبانیت مدیریت کنند. یا چگونه در آینده در شرایطی که نیاز به همکاری و همدلی است عمل کنند.

۱. الگوی خوبی برای کودک باشید

اگر خودتان هنگام عصبانیت با همسر، دوستان و فرزندتان دعوا کنید و هیچ کنترلی بر رفتارتان نداشته باشید. چگونه می‌توانید از کودک توقع داشته باشید که هنگام مشکلات رفتارش را کنترل کند؟

فراموش نکنید که کودکان رفتار شما را نظاره می‌کنند، دائما آن را آنالیز می‌کنند و مانند آن رفتار می‌کنند. بنابراین، در نحوه برخورد با دعوای کودکان ابتدا، الگوی مناسبی برای آن‌ها باشید.

۲. علل دعوا را جستجو کنید

به‌طور مثال، اگر یکی از فرزندانتان اسباب‌بازی فرزند دیگر را با زور و اجبار از او بگیرد. سپس آن کودک برای بازپس گرفتن اسباب‌بازی‌اش شروع به دعوا کند. در این مرحله باید وارد عمل شوید.

چرا که اگر در این شرایط واکنشی نشان ندهید، کودک یاد می‌گیرد که برای رسیدن به خواسته‌هایش باید دعوا کند. مراقبت از کودکان به شما کمک می‌کند در نحوه برخورد با دعوای کودکان بهتر عمل کنید. تصمیم عاقلانه‌ و عادلانه‌ای بگیرید که بعدا از آن پشیمان نشوید.

۳. آرامش خود را حفظ کنید

نحوه برخورد با دعوای کودکان

گاهی هنگامی که فرزندانتان با هم دعوا می‌کنند ممکن است باعث شوند که شما  از کوره در بروید. عصبانی شوید و بخواهید با دعوا و فریاد آن‌ها را متوقف کنید. اما کمی مکث کنید و یک نفس عمیق بکشید. در نحوه برخورد با دعوای کودکان مهم است که آرامش خود را حفظ کنید.

حفظ آرامش و خویشتن‌داری ذهن شما را باز می‌کند و باعث می‌شود رفتار شتابزده‌ای از شما سر نزند. حفظ خونسردی و آرامش به کودکانتان نیز منتقل خواهد شد و اوضاع را آرام‌تر خواهد کرد. در این هنگام، قبل از اینکه حرفی بزنید، کودکان را از هم جدا کنید.

بابی کولی، نویسنده وب‌سایت All PRO Dad، از تجربه شخصی خود می‌گوید:

هنگامی که رفتار و برخورد متعادلی نسبت به اشتباهات کودک داشته باشید، کودک به شما اعتماد می‌کند و مشکلاتش را با شما درمیان می‌گذارد. اما، اگر متعادل رفتار نکنید یعنی یک بار سخت‌گیر و بار دیگر بی‌توجه باشید، او را از خود دور می‌کنید.

۴. به دعوای کودکان توجه نکنید

اغلب اوقات کودکان بدون قصد و نیت خاصی با هم دعوا می‌کنند. به همان سرعت که دعوا را شروع کردند، به همان سرعت نیز آن را تمام می‌کنند. اما گاهی دخالت والدین باعث می‌شود دعوا ادامه‌دار شود.

دعوای کودکان راهی برای جلب توجه والدین است. بعضی از کودکان ترجیح می‌دهند که توجه والدین را به هر نحوی جلب کنند. حتی اگر در قبال آن سرزنش یا تنبیه شوند که به آن توجه منفی گفته می‌شود. یعنی توجه منفی را به بی‌توجهی ترجیح می‌دهند.

بنابراین، در این هنگام در نحوه برخورد با دعوای کودکان بی‌تفاوت باشید و آن را نادیده بگیرید. خواهید دید که دعوا به‌سرعت تمام خواهد شد. البته، می‌توانید اتاقی را برای دعوای آن‌ها در نظر بگیرید و بگویید که در این اتاق باهم دعوا کنید. همین کار نیز باعث خواهد شد دعوا تمام شود.

۵. عدالت را رعایت کنید

برای انتخاب نحوه برخورد با دعوای کودکان، ابتدا باید بفهمید که دلیل دعوا چه بوده است. اما، به‌دنبال این نباشید که چه کسی دعوا را شروع کرده یا چه کسی چه حرفی را زده است. در این مرحله حساس باید درست عمل کنید. جانبداری از یک طرف دعوا به طرف دیگر آسیب می‌رساند.

چرا که ممکن است با قضاوت نادرست تصمیم نادرست بگیرید و بیشتر به این خشم دامن بزنید. همیشه کودکی که گریه می‌کند تحت ظلم واقع نشده و کودکی که فریاد می‌زند دعوا را شروع نکرده است.

در بیشتر مواقع تنبیه طرفین دعوا بدون هیچ استثنایی باید یکسان باشد. چرا که هدف این است که کودکان با هم دعوا نکنند و کودک احساس بردن یا باختن نکند. به این روش دعوا را از ذهن آن‌ها دور می‌کنید.

۶. مشکل را با کمک کودک حل کنید

بعد از اینکه تشخیص دادید که دعوا تنها برای جلب توجه است یا یک دعوای جدی است. احتیاج به مداخله است یا خیر. نیازی به جدا کردن کودکان است یا خیر. گام بعدی، با آن‌ها در مورد دعوای پیش آمده صحبت کنید.

به‌طور مثال، اگر دعوا بر سر استفاده از کامپیوتر پیش آمده است؛ به آن‌ها بگویید که هیچ‌یک از شما حق استفاده از کامپیوتر را ندارید تا بتوانیم راه حلی برای این مشکل پیدا کنیم. حال می‌خواهید باهم این مشکل را حل کنیم یا خیر؟

مشکل را با کمک کودک حل کنید

حرف هر دو طرف را گوش کنید. این نحوه برخورد با دعوای کودکان یعنی گوش دادن به کودک، او را تشویق می‌کند تا مشتاقانه مشکلش را بیان کند. به فرزندانتان آموزش دهید که به عقاید هم احترام بگذارند. یادبگیرند که دو نفر ممکن است با هم اختلاف سلیقه داشته باشند. اما، در عین حال نقطه نظر مشترکی نیز باهم داشته باشند.

از آن‌ها بپرسید چه توقعاتی دارند. آیا رفتار آن‌ها هنگام دعوا عادلانه بوده است؟ مثلا از ترانه بپرسید، «آیا فکر می‌کنی که منصفانه است که تو تمام مدت روز از کامپیوتر استفاده کنی و خواهرت نه؟»

اجازه دهید هر کدام از آن‌ها نظرات خود را بدون هیچ قضاوتی بیان کنند. شما نیز نظرات خود را بیان کنید. آن‌ها بر روی یک برگه بنویسید. سپس، از روی برگه پیشنهادهای داده شده را یکی‌یکی بخوانید. از هر دوی آن‌ها بخواهید تصمیم بگیرند که آیا آن دیدگاه مناسب است یا خیر. همه نظرات را باهم بررسی کنید. در نهایت از بین آن‌ها با همکاری خود کودک روش مناسبی برای حل مشکل انتخاب کنید.

۷. اگر هنوز کودک عصبانی است، او را سرگرم کنید

اگر حتی بعد از تمام شدن دعوا و صحبت کردن و حل مشکل، کودک همچنان عصبانی و ناراحت است. سعی در نشان دادن اعتراض خود با پرتاب کردن اشیا به اطراف را دارد. خود را کنترل کنید. فریاد نزنید. اما سعی کنید توجه او را به موضوع دیگری جلب کنید و حواس او را پرت کنید تا عصبانیتش فروکش کند.

بازی‌هایی را برای سرگرم کردن کودک انتخاب کنید که کودک بتواند به‌طور مستقل آن را انجام دهد. فعالیت‌های مستقل به کودک می‌آموزد که مشکلاتش را بدون کمک گرفتن از والدینش و به صورت مستقل حل کند. این دقیقا همان چیزی است که کودک باید یادبگیرد تا دعوا را متوقف کند.

برای آشنایی با بازی‌های سرگرم‌کننده برای کودکان به مقاله ایده های خلاقانه برای بازی و سرگرمی در کودکان و  بازی هایی برای آموزش کار گروهی به کودکان مراجعه کنید.

در پایان

فراموش نکنید که دعوای کودکان هرگز تمام نخواهد شد. اما، با نحوه برخورد با دعوای کودکان به روش‌های گفته شده در بالا می‌توان شدت و میزان آن را کاهش داد. به فرزندانتان استراتژی حل مشکلات بدون دعوا کردن را بیاموزید.

هرچند این نکته را فراموش نکنید که آن‌ها کودک هستند و دعوا بخشی از زندگی کودک است. زمان می‌برد تا بتوانند مسائل را درک کنند و یاد بگیرند که مشکلاتشان را به‌روش دیگری هم می‌توانند حل کنند.

برچسب‌ها:

ارتباط با متخصصان

مقالات مرتبط

از ما با خبر باشید

عضویت در خبرنامه کارپازل

با عضویت در خبرنامه کارپازل از آخرین اخبار ما مطلع باشید.

کارپازل را دنبال کنید

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

این را به اشتراک بگذارید