نویسنده حمیده کریمی

اردیبهشت ۲۰, ۱۴۰۰

نحوه برخورد با اشتباهات نوجوانان و راهکارهایی برای ایجاد ارتباط سالم با آن‌ها

توسط | اردیبهشت ۱۷, ۱۴۰۰ | اصول تربیتی

نحوه برخورد با اشتباهات نوجوانان

نوجوانی یکی از دوران‌های پرتلاطم زندگی است. نحوه برخورد با اشتباهات نوجوانان در این سن و سال می‌تواند روی شخصیتی که در آینده دارند، تاثیرگذار باشد. یادگیری نحوه صحیح برخورد با نوجوان‌ها، اهمیت زیادی برای والدین دارد.

به طور کلی تربیت فرزند کار آسانی نیست ولی در دوران نوجوانی فرزندان، تربیت آنها دشواری‌های خاص خود را دارد. ممکن است یک تأخیر ساده در آمدن به خانه، باعث نگرانی شما شود. در این لحظات است که از خود می‌پرسید فرزندتان کجاست، با چه کسانی همراهی می‌کند و در حال انجام چه کاری است.

در دوران نوجوانی، پدرها و مادرها معمولا در برقراری یک ارتباط صمیمی با فرزندشان مشکل دارند و نحوه برخورد با اشتباهات نوجوانان را نمی‌دانند. در این دوران نوجوان‌ها هم معمولا رفتاری هیجانی و غیرمنطقی دارند، احساسات خود را به شکلی شدید و بی‌پروا بروز می‌دهند، مغرور هستند و حاضر نیستند از تجربیات بزرگترها هم استفاده کنند. در این شرایط هر دو طرف تجربیات تلخی خواهند داشت.

نباید فراموش کرد که نوجوانی دوره ویژه‌ای است که نقش مهمی در آینده افراد دارد. نوجوان‌ها علایقی دارند که آینده آنها را می‌سازد. شاید برای پدر و مادری که فرزندشان رفتاری پرخاشگرانه دارد و به آنها بی‌توجهی می‌کند، باور این مطلب سخت باشد، اما نوجوان‌ها همچنان محبت و توجه والدین را می‌خواهند و به رد و پذیرش والدین اهمیت می‌دهند. رفتار یا گفتار آزاردهنده نوجوان‌ها اهمیت ندارد، مهم این است که آنها به راهنمایی و محبت شما نیاز دارند.

نکات مهم در برخورد با اشتباهات نوجوانان

وقتی فرزند نوجوانتان اشتباهی می‌کند، می‌توانید با رفتار صحیح خود، او را راهنمایی کنید و رابطه عاطفی بین خودتان را هم تقویت کنید. در ادامه نکاتی را بیان می کنیم که رعایت آنها به شما کمک می‌کند تا شرایط پیش‌آمده را مدیریت کنید. قطعا اشتباه فرزندتان نتایج ناخوشایندی دارد ولی می‌توانید این نتایج را به حداقل برسانید. در ادامه به چند روش موثر در برخورد با اشتباهات نوجوانان اشاره می‌کنیم.

ارتباط چهره به چهره

نحوه برخورد با اشتباهات نوجوانان - ارتباط چهره به چهره

ارتباط چهره به چهره و مثبت، سریع‌ترین و مؤثرترین راه برای کاهش تنش است. تمرکز سیستم عصبی شما و فرزندتان مختل شده است و هر دو استرس زیادی را تجربه می‌کنید. باید سعی کنید این ارتباط را برقرار کنید تا به آرامش برسید. اگر تنش را از بین ببرید، بیش از آنچه تصور می‌کنید، روی فرزندتان تأثیر می‌گذارید.

استرس خود را مدیریت کنید

هنگامی که استرس و خشم زیادی را تجربه می‌کنید، زمان مناسبی برای برقراری ارتباط با فرزندتان نیست. قبل از اینکه گفت‌وگو را شروع کنید، صبر کنید تا آرام شوید و تمرکز لازم را پیدا کنید. شاید لازم باشد صبر زیادی از خود نشان دهید و همه انرژی مثبتی که می‌توانید را جمع کنید.

به فرزندتان توجه کنید

شاید فرزندتان به پیشنهاد شما برای گفت‌وگویی دوستانه، با رفتاری بی‌ادبانه و توهین‌آمیز پاسخ دهد. ولی مهم است به او نشان دهید که می‌تواند با شما صحبت کند. زمان مناسبی را برای گفت‌وگو انتخاب کنید و از فرزندتان بخواهید هر چیزی مانند موبایل که تمرکزش را از بین می‌برد کنار بگذارد. خودتان هم همین کار را انجام دهید. برای نمونه تماشای تلویزیون را کنار بگذارید. وقتی صحبت می‌کنید، به فرزندتان نگاه کنید و از فرزندتان هم بخواهید وقتی صحبت می‌کند به شما نگاه کند.

شاید در ابتدای این گفت‌وگو، تلاش شما نتیجه مطلوبی نداشته باشد ولی ناامید نشوید و ادامه دهید. اگر کمی صبور باشید، فرزندتان بی‌توجهی و سکوت را کنار می‌گذارد. او باید در شرایطی قرار بگیرد که بداند می‌تواند با شما صحبت کند.

نقاط مشترک را پیدا کنید

برای شروع گفت‌وگویی صمیمی که بتواند همراهی فرزندتان را به دنبال داشته باشد، موضوعاتی را انتخاب کنید که در آنها نظرات یکسانی دارید یا برای هر دوی شما جذاب هستند. شاید برای بسیاری از پدرها و پسرها موضوعی ورزشی و برای بسیاری از مادرها و دخترها موضوعی سینمایی مناسب باشد.

در واقعیت بسیاری از والدین نمی‌توانند بهترین دوست فرزندشان باشند اما سعی کنید مانند یک دوست صمیمی واقعی با فرزندتان در مورد نقاط مشترکتان صحبت کنید. این گفت‌وگوی صمیمی باعث می‌شود فرزندتان احساس راحتی بیشتری را تجربه کند و در نتیجه می‌تواند در مورد موضوعی که پیش آمده هم صحبت کند.

فقط شنونده باشید؛ نصیحت نکنید و نظر ندهید

وقتی فرزندتان با شما صحبت می‌کند، بسیار اهمیت دارد که شنونده خوبی باشید؛ برای بیان انتقاد یا ارائه پیشنهاد، حرف او را قطع نکنید و از روی بی‌میلی و بی‌توجهی صحبت‌های او را نشنوید. نوجوان‌ها می‌خواهند به حرف‌هایشان اهمیت دهید و آنها را درک کنید. تمرکز داشته باشید و حتی زمانی که فرزندتان به شما نگاه نمی‌کند، ارتباط چشمی با او را حفظ کنید. اگر تلویزیون تماشا کنید، روزنامه بخوانید یا حواستان به موبایلتان باشد، فرزندتان احساس می‌کند که برای شما اهمیتی ندارد که او چه می‌گوید. در واقع از نظر او، شما فقط منتظر هستید تا حرف‌هایش تمام شود تا نوبت به خودتان برسد.

انتظار نپذیرفتن را داشته باشید

ممکن است فرزند شما به تلاشتان برای برقراری ارتباط، با واکنش‌های منفی پاسخ دهد و رفتار آزاردهنده‌ای از خود نشان دهد. آرامش خود را حفظ کنید و به فرزندتان هم فرصت کافی بدهید تا آرام شود. وقتی هر دو به آرامش رسیدید، دوباره تلاش کنید. برقراری ارتباطی موفق و مؤثر با فرزندتان به زمان و تلاش نیاز دارد. پشیمان نشوید، صبر داشته باشید و ادامه بدهید؛ تلاش شما نتایج مطلوبی خواهد داشت.

کنار آمدن با رفتار پرخاشگرانه

نحوه برخورد با اشتباهات نوجوانان - برخورد با پرخاشگری

ممکن است والدینی که پسر نوجوان آنها زیاد عصبانی می‌شود و  رفتاری خشن و پرخاشگرانه دارد، دائما نگران باشند. آنها منتظر هستند با هر تماس تلفنی یا صدای زنگ در، خبری ناراحت کننده را بشنوند؛ خبری مبنی بر اینکه پسرشان آسیب دیده است یا به دیگران آسیب زده است.

دختران نوجوان نیز عصبانی می‌شوند اما معمولا به جای رفتار پرخاشگرانه، پرخاشگری کلامی دارند.

پسران نوجوان هنگامی که عصبانی می‌شوند معمولا اشیای در دسترس را پرتاب می‌کنند، به درها لگد می زنند یا با مشت به دیوارها ضربه می‌زنند. حتی بعضی از آنها رفتار خشنی با والدین خود دارند. قطعا برای هر پدر و مادری، به ویژه مادرانی که به تنهایی سرپرستی خانواده را بر عهده دارند، اینگونه رفتارهای نوجوان‌ها، تجربه‌ای آزاردهنده و نگران‌کننده است. اگر این خشونت از حدی فراتر برود حتی ممکن است خطرهایی جدی برای شما و سایر اعضای خانواده به وجود بیاورد. ادامه این روند به یک اندازه برای شما و فرزند نوجوانتان مضر است.

داشتن امنیت جانی، حق عمومی همه افراد است. اگر فرزندتان رفتار خشنی با شما دارد و احساس خطر می‌کنید، از دیگران کمک بگیرید؛ با دوستان یا اقوام نزدیک تماس بگیرید و حتی اگر لازم است با پلیس تماس بگیرید. این کار شما به این معنی نیست که به فرزندتان محبت ندارید اما آن چیزی که همیشه اولویت دارد، امنیت خودتان و سایر اعضای خانواده است.

خشم می‌تواند احساسی چالش‌برانگیز برای نوجوان‌ها باشد. خشم می‌تواند مجموعه‌ای از نتایج احساسی و رفتاری را در پی داشته باشد؛ شرمندگی، ناامیدی، ترس، غم، آسیب دیدن، آسیب رساندن و…

نحوه برخورد با رفتار پرخاشگرانه نوجوانان

نوجوان‌هایی که در کنترل خشم و مدیریت احساس ناتوان هستند، خودشان و دیگران را در شرایط خطرناکی قرار می‌دهند. حتی بسیاری از پسرهای نوجوان در شناخت احساسات خود مشکل دارند چه برسد به اینکه آن را بیان کنند یا از دیگران کمک بخواهند.

اما شما به عنوان پدر و مادر هم با چالش دشواری مواجه هستید. شما وظیفه دارید به فرزندتان کمک کنید تا علاوه بر کنترل خشم، بتواند احساساتش را مدیریت کند. برای این کار می‌توانید از راهکارهای زیر کمک بگیرید.

در مورد حدود، قوانین و پیامدها با او صحبت کنید

هنگامی که شرایط آرامی را در خانه تجربه می‌کنید با فرزندتان درباره خشم صحبت کنید. برای او توضیح دهید که عصبانی شدن اشکالی ندارد و احساسی طبیعی است. اما روش‌های غیر قابل قبولی برای ابراز آن وجود دارد. شاید فرزندتان پیامدهای آسیب رساندن به دیگران را به روشنی نداند. دانستن حدود و قوانین به نوجوان‌ها کمک می‌کند تا هنگام عصبانیت، رفتارشان را مدیریت کنند و با احتیاط بیشتری واکنش نشان دهند.

دلیل پرخاشگری را پیدا کنید

ممکن است فرزندتان افسردگی داشته باشد یا به لحاظ روانی تحت فشار باشد. شاید داشته‌ها و توانایی‌های دوستانش را ارزیابی کرده‌ است و احساس کمبود می‌کند. شاید شما شنونده خوبی نبوده‌اید و به نظراتش اهمیت نداده‌اید. سعی کنید بفهمید که چه چیزی پشت این رفتار پرخاشگرانه پنهان شده است.

عوامل تأثیرگذار و نشانه‌ها را بشناسید

شاید فرزندتان قبل از اینکه از خشم منفجر شود، سردرد را تجربه می‌کند یا سرعت حرکاتش زیاد می‌شود. شاید بعد از گذراندن کلاس خاصی در مدرسه عصبانی می‌شود. عوامل تحریک‌کننده و نشانه‌های هشداردهنده را بشناسید و فرزندتان را هم در جریان بگذارید. شناختن این عوامل و نشانه‌ها به فرزندتان فرصت می‌دهد قبل از اینکه خشم او از کنترل خارج شود، برای فرو نشاندن آن اقدام کند.

در پیدا کردن روش‌های مناسب به فرزندتان کمک کنید

فعالیت‌های ورزشی مانند دویدن، دوچرخه‌سواری، کوهنوردی یا ورزش‌های گروهی گزینه‌های مناسبی برای کنترل خشم هستند. حتی زدن ضرباتی ساده به کیسه‌بوکس هم می‌تواند فشار روانی را کاهش دهد و به فرونشاندن خشم کمک کند. گوش دادن به موسیقی هم می‌تواند روش خوبی برای آرام شدن باشد. بعضی از نوجوان‌ها هم روش خلاقانه‌‌ای برای ابراز خشمشان دارند و از فعالیت‌های هنری و نویسندگی کمک می‌گیرند. باید به فرزندتان کمک کنید تا برای ابراز یا کنترل خشم، روش‌های سالمی را انتخاب کند.

به نوجوان خود فضای عقب‌نشینی بدهید

هنگامی که فرزندتان عصبانی است، به جای راحت و امنی نیاز دارد تا به آرامش برسد. دنبال او نروید، به او اصرار نکنید تا عذرخواهی کند و دائما از او توضیح نخواهید. این رفتارهای شما نه تنها باعث تشدید خشم و طولانی‌تر شدن زمان بروز آن می‌شود، می‌تواند واکنش فیزیکی فرزندتان را هم به دنبال داشته باشد.

خشم خود را کنترل کنید

اگر تعادل روحی و روانی خود را از دست بدهید، نمی‌توانید به فرزندتان کمک کنید. کار بسیار سختی است اما باید آن را انجام دهید، آرامش و تعادل خود را حفظ کنید و تحت تأثیر رفتار فرزندتان قرار نگیرید. نوجوان‌ها همان‌گونه که شما خشم خود را ابراز می‌کنید، خشمشان را ابراز می‌کنند. اگر فریاد بزنید، چیزی را پرتاب کنید یا واکنش فیزیکی نشان دهید، فرزندتان تصور می‌کند که این‌ها روش های مناسبی برای ابراز خشم هستند. در نتیجه هنگامی که عصبانی می‌شود، همین کارها را انجام می‌دهد.

هشدارهای جدی درباره رفتارهای خشن در نوجوانان

با مرور عناوین اخبار، متوجه می‌شویم که خشونت در نوجوانان مشکلی فزاینده است. فیلم‌ها، سایت‌ها و بازی‌ها باعث ترویج خشونت شده‌اند. در واقع نوجوان‌ها تحت تأثیر تصاویر و مطالب ارائه شده قرار می‌گیرند و به دنبال تجربه کردن دانسته‌های خود در دنیای واقعی هستند. البته در همه نوجوان‌ها، محتوای خشونت‌آمیز باعث بروز رفتارهای خشن نمی‌شود اما برای نوجوان‌هایی که به لحاظ عاطفی و روانی شرایط سالمی ندارند، در معرض محتوای خشونت‌آمیز قرار گرفتن می‌تواند پیامدهای غم‌انگیزی داشته باشد.

نشانه‌های هشداردهنده درباره خشونت در نوجوان‌ها:

  • بازی با انواع اسلحه
  • علاقه زیاد به فیلم‌ها، سایت‌ها و بازی‌هایی با محتوای خشونت‌آمیز
  • تهدید کردن دیگران و زورگویی
  • خیال‌پردازی درباره انجام دادن رفتار خشونت‌آمیز
  • رفتار ظالمانه با حیوانات اهلی و سایر حیوانات

نشانه‌های افسردگی در نوجوانان

نحوه برخورد با اشتباهات نوجوانان - افسردگی در نوجوانان

در دوران نوجوانی، دلیل بسیاری از رفتارهای اشتباه افسردگی است. برای هر پدر و مادری لازم است تا دلیل و نشانه‌های افسردگی فرزندشان را تشخیص دهند؛ مواردی از قبیل:

مشکلات در مدرسه

اگر مدتی است فرزندتان نمرات پایین‌تری کسب می‌کند، شاید در کلاس انرژی و تمرکز لازم را ندارد و این می‌تواند نشانه افسردگی او باشد.

فرار از خانه

بسیاری از نوجوان‌های افسرده از خانه فرار می‌کنند. بعضی از آنها هم برای اینکه شما بفهمید که به کمک نیاز دارند، درباره فرار از خانه صحبت می‌کنند.

عزت نفس ضعیف

یکی از نشانه‌های افسردگی تحریک و تشدید احساسات منفی است. نوجوان افسرده احساس شرمندگی و ناتوانی دارد، از اضطراب اجتماعی رنج می‌برد و انتقادپذیر نیست.

اعتیاد به فضای مجازی

نحوه برخورد با اشتباهات نوجوانان - اعتیاد به فضای مجازی

نوجوان افسرده برای فرار از مشکلاتش وارد فضای مجازی می‌شود. حضور بیش از حد در فضای مجازی باعث می‌شود تمایل او به انزواطلبی بیشتر شود و در نتیجه وضعیت افسردگی او هم روز به روز وخیم‌تر می‌شود. نحوه برخورد با اشتباهات نوجوانان نقش مهمی در کاهش اعتیاد آنها به دنیای اینترنت دارد.

رفتار بی‌پروا

نوجوانان افسرده رفتارهای خطرناکی انجام می‌دهند؛ رانندگی پرخطر، ارتباط با افراد نامناسب، مصرف مواد مخدر و…

خشونت

در بعضی از نوجوان‌ها، به ویژه پسرها، افسردگی در قالب پرخاشگری و رفتار خشن خود را نشان می‌دهد.

ایجاد تعادل در زندگی نوجوان

نحوه برخورد با اشتباهات نوجوانان

هر رفتار اشتباهی، دلیلی دارد و تشخیص دلیل آن هم مهم است اما کمک به نوجوان برای تغییر در سبک زندگی، اهمیت بیشتری دارد. باید به نوجوانان کمک کرد تا سبک زندگی سالمی را در پیش گیرند و به تعادل روحی و روانی برسند. برای اینکه به فرزندتان کمک کنید، از نکات زیر کمک بگیرید:

حفظ و تداوم برنامه روزانه

حتما برای مدیریت خانه و خانواده برنامه‌ای تنظیم کرده‌اید که در آن هر یک از اعضای خانواده وظایفی دارد و باید نکاتی را رعایت کند. فرزندتان درباره این وظایف و نکات با شما مشاجره می‌کند و در عمل نیز پیروی لازم را ندارد. این فریادها و سرپیچی‌ها به این معنی نیست که فرزندتان به وجود این برنامه نیازی ندارد. داشتن نظم در برنامه روزانه مانند تعیین زمان مشخص برای وعده‌های غذایی، استفاده از لوازم الکترونیکی یا خوابیدن به نوجوان‌ها کمک می‌کند تا زندگی آرام و سالمی داشته باشند.

تشویق به ورزش

حتی کمی ورزش منظم می‌تواند افسردگی و استرس را کاهش دهد، الگوی خواب را تنظیم کند، عزت نفس را تقویت کند، کمبود انرژی با دلایل روانی و جسمانی را درمان کند و باعث بهبود روحیه شود. برای اینکه فرزندتان به ورزش کردن عادت کند، همه تلاش خود را بکار ببرید.

اهمیت دادن به غذای سالم و خواب کافی

یکی از مهمترین عوامل در ایجاد تعادل روحی و روانی، تقویت قوای ذهنی و تنظیم سطح انرژی در نوجوانان، داشتن رژیم غذایی سالم است. الگوی خوبی برای فرزندتان باشید؛ به ندرت از غذاهای نیمه‌آماده استفاده کنید و تا جایی که امکان دارد از بیرون غذا نخرید، میوه و سبزیجات بیشتری مصرف کنید و مصرف تنقلات مضر و نوشابه‌ها را کاهش دهید.

کمبود خواب می‌تواند باعث شود تا نوجوان‌ها استرس بیشتری داشته باشند، بدخلقی و پرخاشگری کنند و انرژی لازم برای فعالیت‌های روزمره را نداشته باشند. نوجوانانی که خواب کافی ندارند، معمولا وزن مناسبی ندارند، با مشکلات ذهنی مانند ضعف حافظه و نداشتن تمرکز لازم مواجه هستند و بیشتر مریض می‌شوند. شاید شش ساعت خواب شبانه برای شما کافی باشد اما فرزندتان برای حفظ توان ذهنی و تعادل روحی خود به هشت تا ده ساعت خواب شبانه نیاز دارد.

برای نمونه هنگام استفاده از لوازم الکترونیکی دیداری در شب،  نور صفحه آنها ترشح هورمون ملاتونین را کاهش می‌دهد و باعث می‌شود تا نوجوان هنگام خواب آشفتگی داشته باشد. به فرزندتان پیشنهاد دهید به جای حضور در فضای مجازی، قبل از خواب به موسیقی یا کتاب صوتی گوش دهد.

تفریح یکی از مهم‌ترین بخش‌‌های زندگی به خصوص در نوجوانی است. برای مطالعه بیشتر می‌توانید مطلب ما درباره بهترین تفریح برای نوجوانان را نیز مطالعه کنید.

مراقبت‌های شخصی

هر پدر و مادری در دوره نوجوانی فرزندشان استرس زیادی را تجربه می‌کنند. درباره نوجوانانی که مشکلات رفتاری دارند، این استرس به قدری است که می‌تواند سلامتی والدین را به خطر بیاندازد. این والدین باید به مراقبت از خودشان اهمیت دهند. لازم است تا نیازهای روانی و جسمانی خود را بشناسند و مدیریت استرس را یاد بگیرند. راهکارهای ساده و در عین حال مؤثر برای کمک به شما:

  • هر روز زمانی را به استراحت اختصاص دهید.
  • روش‌های سریع کاهش استرس و تکنیک‌های ایجاد آرامش را بیاموزید.
  • درباره شرایط نامناسبی که تجربه کرده‌اید، با افراد مورد اطمینان صحبت کنید.
  • از مشاوران خانواده کمک بگیرید یا به سراغ افرادی بروید که فرزندتان برای آنها احترام ویژه‌ای قائل است.
  • اگر فرزند یا فرزندان دیگری دارید، آرامش و امنیت آنها را در نظر بگیرید.

بعضی از اشتباهاتی که نوجوانان انجام می‌دهند، خانواده‌ها را با مشکلات اساسی مواجه می‌کنند اما فراموش نکنید که هر مشکلی راه‌حل مناسب خودش را دارد. به کارگیری راه‌حل مناسب و نحوه برخورد با اشتباهات نوجوانان به شکلی صحیح، مهمترین بخش ماجرا است؛ مرحله‌ای که نه تنها می‌تواند مشکل پیش‌آمده را به بهترین شکل حل کند، می‌تواند از بروز مشکلات دیگر هم جلوگیری کند. او نوجوان است و شما پدر و مادر هستید، انتظار بیشتر از شما کاملا منطقی است.

برچسب‌ها:

ارتباط با متخصصان

مقالات مرتبط

۶ روش کنترل دسترسی کودکان به اینترنت

۶ روش کنترل دسترسی کودکان به اینترنت

ازآنجایی‌که نیاز افراد به اینترنت از کودکی تا بزرگسالی روزبه‌روز در حال افزایش است. شاید این نگرانی برای والدین پیش بیاید که چگونه می‌توانند فرزندشان را از محتوای نامناسب و خشونت‌آمیز در اینترنت در امان نگه دارند. در این مقاله روش‌های کنترل دسترسی کودکان به اینترنت را بررسی می‌کنیم.

از ما با خبر باشید

عضویت در خبرنامه کارپازل

با عضویت در خبرنامه کارپازل از آخرین اخبار ما مطلع باشید.

کارپازل را دنبال کنید

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

این را به اشتراک بگذارید