اسفند ۲۶, ۱۳۹۹

اهمیت شناخت مواد طبیعی در یادگیری و رشد کودک

توسط | اسفند ۲۴, ۱۳۹۹ | بازی‌ها

امروزه جهان به سمتی پیش می‌رود که از وسایل پلاستیکی و اسباب‌بازی‌های پر سر و صدا پر شده است. کودکان وقت کمتری را بیرون از خانه سپری می‌کنند و آگاهی کمتری درمورد محیط اطراف خود دارند. پس باید به‌دنبال راهی باشیم که ارتباط کودک با طبیعت بیشتر شود. کودک بیشتر بتواند با مواد طبیعی در ارتباط باشد و مهارت‌ها و دانش خود را نسبت به محیط اطرافش بیشتر کند. در این مقاله اهمیت شناخت مواد طبیعی در یادگیری و رشد کودک را بررسی می‌کنیم.

فهرست مطالب

  • اهمیت شناخت مواد طبیعی در یادگیری و رشد کودک چیست؟
  • راه‌های مختلف شناخت مواد طبیعی برای کودکان
  • اهمیت شناخت مواد طبیعی در یادگیری و رشد کودک از طریق بازی
    • پیدا کردن تقارن در طبیعت
    • در جستجوی مواد طبیعی
    • خلق شخصیت داستانی با کمک مواد طبیعی
    • ارتقا دانش
    • آزمایش علمی در کلاس یا خانه
    • نقاشی سه‌بعدی

اهمیت شناخت مواد طبیعی در یادگیری و رشد کودک

اهمیت شناخت مواد طبیعی در یادگیری و رشد کودک

تحقیقات اخیر نشان می‌دهد، شناخت مواد طبیعی همانند بازی بیرون از خانه برای کودک مفید است. همانطور که بازی بیرون از خانه خلاقیت، تفکر انتقادی، رشد علمی و مهارت‌های جسمانی کودک را پرورش می‌دهد، شناخت مواد طبیعی نیز در یادگیری و رشد کودک تاثیر بسزایی دارد. مواد طبیعی به‌راحتی در دسترس همه قرار دارد و باید عنصر جدایی ناپذیر در بازی کودک باشد. مواد طبیعی مانند شاخه، برگ، شن و ماسه، خلاقیت و قوه تخیل کودک را در سال‌های اولیه زندگی‌اش تحت تاثیر قرار می‌دهد.

بافت، بو، اندازه، رنگ و صداهای مختلف در مواد طبیعی مختلف حواس پنج‌گانه کودک را فعال می‌کند. باعث می‌شود کودک با دقت بیشتری به محیط اطرافش توجه کند، حس کنجکاوی‌اش تحریک شود، چیزهای جدیدی را کشف کند و بیشتر با طبیعت همراه شود. به‌طور مثال، بازی با لیموی پلاستیکی هرگز نمی‌تواند طعم ترش و بوی لیموی واقعی را به کودک نشان دهد. اما، یک لیموی واقعی می‌تواند.

مواد طبیعی کودک را به سمت کاوش بیشتر سوق می‌دهد. بنابراین، منبع بسیار خوبی برای پرورش تفکر انتقادی و خلاقیت در کودکان است. مجموعه‌ای از مخروط‌ها مانند میوه کاج، میوه‌های خشک شده و… کودک را با مفاهیمی چون بزرگ و کوچک، همانند و مختلف، کوتاه و بلند، کم و زیاد، سنگین و سبک آشنا می‌کند.

هنگامی که کودک با مواد طبیعی بازی می‌کند، مهارت حل مسئله و تصمیم‌گیری را می‌آموزد. نوع‌آوری، طراحی، کاوش، ساخت‌وساز، چیدن و دسته‌بندی کردن را یاد می‌گیرد.

بازی با مواد طبیعی هماهنگی دست و چشم را در کودک تقویت می‌کند و او را با توانایی و قدرت دستانش آشنا می‌کند. از آنجایی ‌که مواد طبیعی در دسترس هستند، به‌راحتی و بدون هیچ هزینه‌ای می‌توانید این مواد را از درون حیاط خانه یا پارک‌ها برای فرزندتان تهیه کنید.

راه‌های مختلف شناخت مواد طبیعی برای کودکان

شناخت مواد طبیعی در یادگیری و رشد کودک حیاتی است. والدین یا معلم‌ها باید شرایطی را برای بچه‌ها فراهم کنند تا کودک هم با طبیعت پیوند بخورد هم مهارت‌های مختلفی را یاد بگیرد. پیدا کردن مواد طبیعی کار سختی نیست. با کمی گشت و گذار در حیاط خانه و پارک یا اگر به دریا و جنگل دسترسی دارید در این مکان‌ها، می‌توانید مواد طبیعی بسیاری را بیابید که کودک بتواند آن‌ها را بشناسد و با آن‌ها بازی کند.

برای جستجو و پیدا کردن مواد طبیعی کودک را با خود همراه کنید. الان بهترین زمان است که به کودک نشان دهید که چیزهایی را می‌تواند لمس کند و از لمس چه مواردی باید بپرهیزد. موادی که در حیاط یا پارک پیدا می‌کنید از نظر بافت، بو و رنگ کمی با مواد موجود در جنگل متفاوت است. این مواد به شرح زیر است.

  1. شاخه و ترکه
  2. برگ
  3. گل
  4. چمن سبز، خشک، سبز روشن یا سبز تیره
  5. علف هرز
  6. آب
  7. سنگ
  8. سنگریزه
  9. پوست درختان
  10. الوار و شاخه‌های بزرگ درختان
  11. خاک
  12. گل
  13. میوه و سبزیجات و مواد غذایی
  14. دانه‌ها
  15. صدف و شن و ماسه
  16. خزه درختان جنگلی
  17. چوب
  18. پر پرنده‌ها
  19. میوه درخت کاج
  20. لانه پرند‌هایی که بر روی زمین افتاده و دیگر قابل استفاده نیست.
  21. جلبک دریایی
  22. استخوان ماهی

اهمیت شناخت مواد طبیعی در یادگیری و رشد کودک از طریق بازی

فرصت یادگیری و شناخت همواره در همه شرایط موجود است. تنها کافی است با دقت به اطراف نگاه کنید تا چیزهای بسیاری بیاموزید و به فرزندانتان نیز انتقال دهید. برای ارتقا سطح دانش و آگاهی کودک می‌توانید با او به دل طبیعت بروید. اجازه دهید تا کودک محیط اطرافش را کشف کند. با موادی که جهان اطرافش را تشکیل داده است، بیشتر آشنا شود. تفاوت رنگ خاک، برگ درختان و کوه‌ها را تشخیص بدهد و دلایل آن را جویا شود. در ادامه فعالیت‌ها و بازی‌های مختلفی را در راستای شناخت مواد طبیعی معرفی خواهیم کرد.

۱. پیدا کردن تقارن در طبیعت

پیدا کردن تقارن در طبیعت

یک روز که زمان کافی برای گشت و گذار در طبیعت را داشتید، به‌همراه فرزندانتان به دل طبیعت بروید. حین پیاده‌روی، تقارن و اشکال متقارن را برای کودک توضیح دهید. سپس، با کمک همدیگر مواد طبیعی متقارن از برگ درختان گرفته تا چوب و گل و گیاه را پیدا کنید.

برای اینکه کودک کاملا مفهوم تقارن خطی را درک کند می‌توانید از یک آینه استفاده کنید. آینه را وسط برگی که پیدا کرده‌اید قرار دهید یا از برگ عکس بگیرید و آینه را وسط عکس قرار دهید. اگر سمت دیگر برگ درست مانند آنچه در تصویر دیده می‌شد بود، برگ متقارن خطی است. یا به‌طور مثال، میوه درخت کاج تقارن چرخشی دارد. این یک روش سرگرم کننده و عملی برای آموزش ریاضی به کودکان است. روشی است که نه تنها برای کودک خسته کننده نیست. بلکه، برعکس کاملا تجربی و هیجان‌انگیز است.

۲. در جستجوی مواد طبیعی

در این بازی ابتدا می‌توانید لیستی از مواد طبیعی که قرار است فرزندتان در طبیعت پیدا کند را تهیه کنید. لیست را به او تحویل دهید تا به‌دنبال این مواد بگردد. هر کدام را که پیدا کرد را در لیست تیک بزند. سپس، بعد از یک استراحت کوچک، در مورد خواص و کاربرد هر کدام از این مواد به بحث و تبادل نظر با کودک بپردازید.

۳. خلق شخصیت داستانی با کمک مواد طبیعی

خلق شخصیت داستانی با کمک مواد طبیعی

قوه تخیل فرزندتان را به‌کار بگیرید. با همدیگر یک داستان جدید بسازید و سعی کنید شخصیت‌های داستان را با کمک مواد طبیعی مانند، پر، برگ، پوست میوه‌ها، سبزیجات و خزه درختان بسازید. می‌توانید به‌جای نقاشی کردن منظره با کمک مواد طبیعی یک دشت زیبا بر روی کاغذ یا یک تخته چوب به تصویر درآورید. از آب برای ایجاد رودخانه استفاده کنید. از برگ‌ها برای ایجاد درختان و از خاک بر کشیدن کوه می‌توانید استفاده کنید.

۴. ارتقا دانش

مهم‌ترین مزیت تجربه در طبیعت و بازی با مواد طبیعی، ارتقا دانش کودکان است. کودک می‌تواند مجموعه‌ای از برگ‌ها با رنگ‌ها، شکل‌ها و اندازه‌های مختلف را جمع‌آوری کند، بافت آن‌ها را باذره‌بین مشاهده کند، آن‌ها را باهم مقایسه کند و هنگام مطالعه برگ‌ها ذهن کودک را بیشتر درگیر کنید و از او بپرسید:

  • چرا برگ‌ها از درخت جدا شده و بر روی زمین می‌افتند؟
  • کار برگ‌ چیست؟
  • چه برگ‌هایی شبیه به‌هم هستند و چه برگ‌هایی متفاوتند؟
  • کدام حیوانات از برگ‌ها تغذیه می‌کنند؟

مقایسه و بررسی کاربرد برگ‌ها و اندازه و تفاوت رنگ‌های آن‌ها مهارت مشاهده و علت و معلول را در کودک ارتقا می‌دهد. کنجکاوی او را برمی‌انگیزد و او را به دانستن بیشتر ترغیب می‌کند. البته می‌توانید این مقایسه را برای انواع سنگ‌ها، خاک و مانند آن نیز انجام دهید.

۵. آزمایش علمی در کلاس یا خانه

آزمایش علمی در کلاس یا خانه

در این روش می‌توانید از هر دانش‌آموز بخواهید که یک گلدان گل کوچک را با خود به کلاس بیاورد. یا شما گلدان‌های گل را در اختیار بچه‌ها قرار دهید. از آن‌ها بخواهید اندازه گل، رنگ، بو و تمام ویژگی‌های ظاهری آن را بررسی کنند و از آن یک گزارش تهیه کنند. این فعالیت فرصت خوبی را برای کودک فراهم می‌کند تا بتواند دانشش را در حوزه چرخه زندگی گیاهان و رشد و شکل آن‌ها افزایش بدهد.

۶. نقاشی سه‌بعدی

نقاشی سه‌بعدی

زیبایی طبیعت غیر قابل تکرار است. هنگامی که مواد موجود در طبیعت در یک اثر هنری استفاده می‌شوند، این زیبایی را دوچندان می‌کنند. نقاشی یک اثر هنری است که از آن می‌توان برای ارتقا سطح درک کودکان از محیطی که در آن زندگی می‌کنند نیز استفاده کرد. می‌توانید برای اینکه حس زنده‌تر و شاداب‌تری به نقاشی کودک بدهید از گلبرگ‌ها یا برگ درختان طبیعی در نقاشی خود استفاده کنید. حالتی سه‌بعدی و برجسته به نقاشی بدهید. برای آشنایی بیشتر با روش‌ها و سبک‌های نقاشی به مقاله تکنیک های نقاشی کودکان و نقاشی خلاق برای کودکان مراجعه کنید.

در پایان

‌مواد طبیعی به کودک کمک می‌کند تا از تمام حواس خود استفاده کند و بهتر بتواند جهان اطرافش را لمس کند. اما، این نکته را نباید فراموش کرد که انتخاب مواد طبیعی برای کودکان نوپا باید به اندازه‌ای بزرگ باشد که غیر قابل بلعیدن باشد. شناخت مواد طبیعی کودک را با موجودات دیگری که در این کره خاکی با او زندگی می‌کنند آشنا می‌کند. حس مسئولیت‌پذیری نسبت به آن‌ها را در کودک پرورش می‌دهد. باعث می‌شود بچه‌ها از طفولیت یادبگیرند که به طبیعت و گونه‌های جانوری احترام بگذارند که این نکته قابل توجهی است.

سوال‌های پرتکرار

اهمیت شناخت مواد طبیعی برای کودکان چیست؟

بازی و شناخت مواد طبیعی مهارت‌های حسی کودک را پرورش می‌دهد، او را با محیط اطرافش گره می‌زند، علوم و ریاضی را در کودک تقویت می‌کند و باعث می‌شود کودک بتواند کاردستی‌های مختلفی با مواد طبیعی بسازد و مهارت‌های حرکتی او نیز تقویت شود.

مواد طبیعی شامل چه چیزهایی هستند؟

انواع چوب‌ها و پوسته درختان و برگ درختان، الیاف طبیعی مانند پشم، پنبه، کتان، کنف و خزه و مواد غیر آلی مانند انواع سنگ‌ها مانند سنگ گرانیت، سنگ‌های قیمتی، سنگ چخماق، شن و ماسه و فلزهایی چون طلا، مس، آهن و سایر مواد طبیعی چون پر پرنده‌ها و خاک همگی در این دسته قرار می‌گیرند.

چگونه طبیعت بر رشد کودک تاثیر می‌گذارد؟

بازی بیرون از خانه و در دل طبیعت قدرت جسمانی کودک را پرروش می‌دهد و بر شخصیت، رفتار و هوش کودک نیز تاثیر می‌گذارد.

نکات طلایی

  • شناخت مواد طبیعی تفکر انتقادی، خلاقیت و درک کودک را ارتقا می‌دهد.
  • بازی با مواد طبیعی هماهنگی چشم و دست را در کودک پرورش می‌دهد و کودک را با قدرت انگشتانش آشنا می‌کند.
  • بازی با مواد طبیعی دانش کودک را در حوزه ریاضی، علوم و چرخه زندگی گیاهان و حیوانات آشنا می‌کند.

برچسب‌ها:

ارتباط با متخصصان

مقالات مرتبط

از ما با خبر باشید

عضویت در خبرنامه کارپازل

با عضویت در خبرنامه کارپازل از آخرین اخبار ما مطلع باشید.

کارپازل را دنبال کنید

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

این را به اشتراک بگذارید